Het Spaanse pensioen

Overzicht
De pensioenleeftijd zal in Spanje stijgen
De nieuwe pensioenleeftijd in 2024
De nieuwe pensioenbedragen in 2024
De verhoging van de maximum pensioenen
De verhoging van de minimum pensioenen
De verhoging van de niet-bijdragende pensioenen
De verhoging van de pensioenen voor weduwen met gezinslast
Het Spaans pensioen kan ook worden ingetrokken
Hoe is het in 2025?
Welke banen kunnen aanspraak maken op vervroegde pensionering?
Wijzigingen aan het Spaanse pensioenstelsel vanaf 1 april 2025
Uitbetaling van een Spaans pensioen in 14 termijnen
Kun je in Spanje echt twee pensioenen krijgen? Dit is wat ze je niet vertellen
Vanaf 2026 komt er een nieuwe berekeningswijze van uw pensioen
Het weduwenpensioen komt onder strengere controle in Spanje
Klaar om vervroegd met pensioen te gaan in Spanje? Dan zijn dit de papieren die je nodig hebt.
Dit zouden de minimumpensioenen in Spanje zijn met de nieuwe verhoging in 2026

1. Overzicht

Met pensioen gaan is voor veel mensen een zeer bizarre situatie, want hoe langer je werkt, hoe meer het aanvoelt alsof de officiële pensioenleeftijd steeds verder weg komt te liggen, waardoor het een lang en moeizaam proces wordt.

Voor iedereen die in Spanje heeft gewerkt en heeft bijgedragen aan de openbare pensioenpot van de ‘Seguridad Social’, wordt de pensioenleeftijd nu over een periode van vier jaar verhoogd, beginnend op 1 januari 2024 en doorlopend tot 2027.

Vanaf 1 januari 2024 kunnen mensen die in Spanje werken en hebben gewerkt en al meer dan 37 jaar en negen maanden hun sociale zekerheidsbijdragen hebben betaald, officieel met pensioen gaan wanneer ze de leeftijd van 66 jaar en zes maanden bereiken.

Simpel gezegd: vanaf begin volgend jaar worden er twee maanden extra toegevoegd aan de minimumpensioenleeftijd, vergeleken met de leeftijd in 2023.

2. De pensioenleeftijd zal in Spanje stijgen

Mensen die ouder zijn dan 65 jaar en al meer dan 38 jaar sociale zekerheid hebben betaald, kunnen, volgens de nieuwe regels, toegang krijgen tot een gewoon pensioen, terwijl ze ook 100% van hun pensioen ontvangen.

Er is echter een alternatief voor mensen die in Spanje wonen, namelijk vrijwillig vervroegd pensioen. Dit kunt u opnemen als u maximaal twee jaar voortijdig de wettelijke pensioengerechtigde leeftijd bereikt, dus als u 64 jaar en zes maanden oud bent.

Vervroegd met pensioen gaan klinkt altijd als een geweldig idee en een ideale manier voor mensen om de laatste jaren comfortabel en ontspannen door te brengen, maar het heeft uiteraard nog steeds zijn nadelen, net zoals dat u geen recht heeft op uw volledige pensioen.

Maar niet alleen zal de pensioenleeftijd verder omhoog gaan, de pensioenen zelf zullen ook hoger worden. Dat alles terwijl in Spanje een discussie gevoerd wordt over een mogelijke pensioenleeftijd van 70 jaar na 2027 om het huidige pensioensysteem in Spanje betaalbaar te houden. Maar wat worden de nieuwe pensioenleeftijden en pensioenbedragen in Spanje in 2024?

3. De nieuwe pensioenleeftijd in 2024

We kijken eerst naar de pensioenleeftijd in 2024. Om gebruik te kunnen maken van een volledig pensioen moet een werknemer in 2024 ten minste 66 jaar en 6 maanden oud zijn. Zoals afgesproken wat betreft de nieuwe pensioenleeftijden, lopen deze vanaf 2013 tot aan 2027 geleidelijk op van 65 jaar naar 67 jaar.

Alle inwoners van Spanje die na 1948 zijn geboren hebben te maken met deze progressieve stijging van de pensioenleeftijd, terwijl die personen die in 1960 en daarna zijn geboren niet met pensioen kunnen voor hun 67e, tenzij ze ten minste 38 jaar en 6 maanden elke maand een bijdrage hebben afgedragen aan de sociale dienst.

Terwijl de pensioenleeftijd met 2 maanden omhoog gaat tot 2027 is dat bij de gewerkte jaren 3 maanden tot aan 2027. Dat wil zeggen dat iemand die in 2024 38 jaar of meer gewerkt heeft al met 65 jaar met pensioen mag en recht heeft op 100% van zijn of haar pensioenuitkering.

4. De nieuwe pensioenbedragen in 2024

In 2024 zal er een algemene verhoging van de pensioenen plaatsvinden van 3,8%. Dit betekent dat alle gepensioneerden een hoger bedrag zullen ontvangen. Echter, de verhoging zal niet voor alle pensioenen gelijk zijn. Zo zullen de minimumpensioenen en de niet-bijdragende pensioenen een hogere verhoging krijgen dan de gewone pensioenen.

5. De verhoging van de maximum pensioenen

In Spanje wordt het maximale bedrag van een pensioenuitkering € 3.175,04 bruto per maand of € 44.450,56 bruto per jaar. Dit betekent dat pensioengerechtigden in Spanje maximaal dit bedrag aan pensioen kunnen ontvangen. Het bedrag van het pensioen wordt bepaald door de hoogte van de premies die de werknemer heeft betaald tijdens zijn of haar loopbaan.

6. De verhoging van de minimum pensioenen

Een van de belangrijkste veranderingen in het pensioenstelsel is de verhoging van de minimumpensioenen. Deze zullen in 2024 tussen de 5% en 7% stijgen naar gemiddeld € 13.527 tot € 14.453 bruto per jaar. Dit betekent dat gepensioneerden met een laag inkomen een hoger bedrag zullen ontvangen, wat hen meer financiële stabiliteit geeft.

7. De verhoging van de niet-bijdragende pensioenen

Ook de niet-bijdragende pensioenen, waaronder het Ingreso Mínimo Vital (IMV), zullen een hoger bedrag krijgen door de verhoging van 6,9% naar € 6.785 tot € 7.253 bruto per jaar. Het IMV is een sociaal vangnet voor mensen die geen of een laag inkomen hebben. Door deze verhoging zal dit vangnet nog effectiever worden en meer mensen kunnen helpen.

8. De verhoging van de pensioenen voor weduwen met gezinslast

Een andere belangrijke verandering in het pensioenstelsel is de verhoging van de pensioenen voor weduwen met gezinslast. Deze pensioenen zullen stijgen met 14%, afhankelijk van de situatie waarin de weduwe verkeert naar € 12.682 tot € 14.457 bruto per jaar. Dit betekent dat weduwen met kinderen of gehandicapte familieleden een hoger bedrag zullen ontvangen, wat hen helpt om hun gezin te onderhouden.

9. Het Spaans pensioen kan ook worden ingetrokken

In Spanje is het openbare pensioen de belangrijkste bron van inkomsten voor gepensioneerden. Degenen die voldoende hebben bijgedragen door een premie te betalen, hebben recht op een contributief pensioen (pensión contributiva). Degenen die niet voldoende of nooit hebben bijgedragen, kunnen als ze aan bepaalde voorwaarden voldoen in aanmerking komen voor een niet-contributief pensioen (pensión no contributiva). Deze pensioenen zijn een recht, maar geen eeuwigdurend recht, want de Spaanse sociale zekerheid kan je pensioen om bepaalde redenen intrekken, vooral als het om een niet-contributief pensioen gaat.

9.1 Waarom een niet-contributief pensioen kan worden ingetrokken

Reden 1: hoge inkomsten

Het niet-contributieve pensioen is een uitkering voor degenen die bij hun pensionering niet over voldoende middelen beschikken. Om in aanmerking te komen moet je aan een aantal voorwaarden voldoen, te beginnen met het hebben van een persoonlijk inkomen dat niet hoger is dan € 7.250,60 per jaar. Dit inkomensniveau verandert als je samenwoont met anderen. In dat geval moeten de inkomens van alle leden van de economische eenheid bij elkaar worden opgeteld.

Wanneer het alleen je echtgenoot of bloedverwanten van de tweede graad betreft, zijn de limieten afhankelijk van het aantal samenwonenden:

2 samenwonenden: € 12.326,02 per jaar
3 samenwonenden: € 17.401,44 per jaar
4 samenwonenden: € 22.476,86 per jaar

Als je ouders of kinderen deel uitmaken van het huishouden, stijgen de limieten:

2 samenwonenden: € 30.815,05 per jaar
3 samenwonenden: € 43.503,60 per jaar
4 samenwonenden: € 56.192,15 per jaar

Om het niet-contributieve pensioen te kunnen ontvangen, moet je te allen tijde aan deze limieten voldoen. Als de inkomensgrens wordt overschreden, kan de IMSERSO, de dienst die verantwoordelijk is voor dit niet-contributieve pensioen, het intrekken.

Reden 2: inkomsten niet declareren

Een andere reden om het niet-contributieve pensioen te verliezen is het niet aangeven van de inkomsten van het huishouden. Deze inkomsten moeten in de eerste 3 maanden van het jaar worden gedeclareerd, zodat de IMSERSO over actuele informatie beschikt over het inkomen van de economische eenheid.

Reden 3: geen melding maken van veranderingen in de persoonlijke situatie

Ontvangers van een niet-contributief pensioen moeten elke verandering in hun persoonlijke situatie melden. Dit omvat de burgerlijke staat, de samenstelling van het huishouden of de woonplaats. Een wijdverbreid misverstand is dat je het pensioen verliest als je trouwt, terwijl wat er in werkelijkheid gebeurt, is dat de minimuminkomens om in aanmerking te komen veranderen. Het niet melden van deze veranderingen is in ieder geval een reden om het niet-contributieve ouderdomspensioen in te trekken.

Reden 4: verandering van beroep

Ten slotte kan het pensioen ook worden ingetrokken als je van beroep verandert, dit niet meldt en deze verandering van invloed is op de minimumvereisten om deze uitkering te ontvangen. In alle gevallen, als je ten onrechte te veel hebt ontvangen, zal de sociale zekerheid je vragen de ontvangen bedragen waar je geen recht op had terug te betalen.

9.2 Waarom een contributief pensioen kan worden ingetrokken

Er zijn drie redenen waarom een contributief ouderdoms-, arbeidsongeschiktheids- of weduwepensioen kan worden ingetrokken.

Reden 1: het ontvangen van meer dan twee pensioenen

De huidige wetgeving staat niet toe dat iemand meer dan twee pensioenen uit eenzelfde regeling ontvangt, wat “onbeschikbaarheid” wordt genoemd. In dergelijke gevallen zal de gepensioneerde moeten kiezen tussen het ene of het andere pensioen. Bijvoorbeeld, wanneer de pensioenleeftijd wordt bereikt, zal een arbeidsongeschiktheid pensioen worden omgezet in een ouderdomspensioen. Iets soortgelijks gebeurt met de uitkeringen, die voor het merendeel vervallen bij pensionering.

Het weduwepensioen is de enige uitzondering hierop, aangezien dit wel compatibel is met andere pensioenen uit het algemene stelsel. Met andere woorden, een weduwepensioen kan worden gecombineerd met een ouderdomspensioen.

Voorbeeld: Wanneer een gepensioneerde naast zijn ouderdomspensioen ook een pensioen wwegen arbeidsongeschiktheid blijft ontvangen nadat hij de pensioenleeftijd heeft bereikt, kan een van beide pensioenen worden ingetrokken.

Reden 2: verjaring

Het recht op een contributief pensioen verjaart na 5 jaar. Dit betekent dat als een gepensioneerde gedurende 5 jaar geen pensioen aanvraagt waar hij recht op had, zijn recht op dat pensioen vervalt. De termijn van 5 jaar gaat in vanaf de datum waarop het recht op pensioen ontstond.

Voorbeeld: Als een gepensioneerde op 65-jarige leeftijd met pensioen had kunnen gaan, maar dit pas op 70-jarige leeftijd aanvraagt, kan zijn recht op een ouderdomspensioen vanaf 65 jaar zijn verjaard.

Reden 3: verval

Het recht op een contributief pensioen vervalt ook als dit 12 maanden lang niet wordt opgeëist. Dit betekent dat als een gepensioneerde zijn pensioen 12 maanden lang niet opeist, zijn recht op dat pensioen vervalt. De termijn van 12 maanden gaat in vanaf de datum waarop de laatste pensioenbetaling werd ontvangen.

Voorbeeld: Als een gepensioneerde stopt met het opeisen van zijn ouderdomspensioen vanaf januari 2023, vervalt zijn recht op dat pensioen per januari 2024.

10. Hoe is het in 2025?

Inwoners die hun leven lang gewerkt hebben en recht hebben op 100% van hun pensioen kunnen met werken stoppen op een leeftijd van 66 jaar en 8 maanden, 2 maanden meer dan in 2024. Dat geldt dan voor werknemers die minder dan 38 jaar en 3 maanden gewerkt hebben. Deze leeftijd komt overeen met de verschuiving van de pensioenleeftijd van 65 jaar in 2013 naar 67 jaar in 2027 waarbij er elk jaar een maand of twee maanden bij komen.

Alle inwoners van Spanje die na 1948 zijn geboren hebben te maken met deze progressieve stijging van de pensioenleeftijd, terwijl die werkers die in 1960 en daarna zijn geboren niet met pensioen kunnen in 2027 voor hun 67e, tenzij ze ten minste 38 jaar en 6 maanden elke maand een bijdrage hebben afgedragen aan de sociale dienst.

11. Welke banen kunnen aanspraak maken op vervroegde pensionering?

In het licht van het recente debat over pensionering en het recht op pensioen, heeft de Spaanse sociale zekerheid zojuist aangekondigd dat zij de pensioenleeftijd zal verlagen en een volledig pensioen zal toekennen aan degenen die in een aantal sectoren werken.

Dit komt op een moment dat de bezorgdheid groeit dat de vereisten voor pensionering strenger worden. Er wordt voorspeld dat de regering tussen nu en 2027 de pensioenbenchmarks zal aanscherpen, waardoor het steeds ingewikkelder wordt om ouderdomspensioenen aan te vragen voor mensen onder de 66 jaar. Voor bepaalde beroepen worden nu echter enkele concessies gedaan, waarbij werknemers vóór hun 65e met pensioen kunnen gaan.

In 2027 zal de pensioengerechtigde leeftijd stijgen naar 67 jaar, tenzij men in een van de verschillende beroepen werkt.

Op dit moment kan de gemiddelde werknemer in Spanje verwachten te blijven werken tot hij ouder is dan 66 jaar, tenzij hij al meer dan 38 jaar werkt en staatsbijdragen heeft betaalt. In dat geval komt hij in aanmerking voor een vervroegde pensionering vanaf 65 jaar.

De verwachting is dat in 2027 de pensioenleeftijd zal stijgen naar 67 jaar. De strikte aanpak van de regering op dit gebied komt voort uit de stijgende levensverwachting en een onevenwichtige bevolking, met een groeiende demografische groep ouderen en een dalend geboortecijfer.

Deze groeiende demografische groep ouderen legt een financiële druk op de overheid met betrekking tot het pensioenaanbod en dit verklaart waarom de overheid werknemers effectief aanmoedigt om tot op hoge leeftijd door te werken en degenen die vervroegd met pensioen gaan, bestraft.

Vervroegde pensionering is mogelijk, maar de voorwaarden zijn streng en de concessies zijn beperkt

Zoals altijd zijn er enkele uitzonderingen op de regel: Spanje staat vervroegde pensionering toe voor degenen die dit twee jaar vóór de nationale pensioenleeftijd aanvragen.

Wel moet men minimaal 35 jaar staatsbijdragen hebben betaald en twee van deze jaren moeten vallen in een periode van 15 jaar voorafgaand aan het pensioenverzoek.

Deze optie staat bekend als “jubilación anticipada voluntaria” (vrijwillige vervroegde pensionering) en gaat gepaard met tal van voorwaarden die vervroegde pensionering verre van gemakkelijk maken. Als dit nog niet genoeg is, strekken deze voorwaarden voor vervroegde pensionering zich ook uit tot het toegekende pensioenpercentage. De boete voor twee jaar eerder met pensioen gaan voor degenen die meer dan 38 jaar niet hebben gewerkt, is een verlaging van het volledige pensioenquotum met 21%. Het is onvermijdelijk dat deze strategie werknemers ontmoedigt om vervroegd met pensioen te gaan.

Het nieuwste initiatief van de regering, als reactie op de vraag naar een meer gepersonaliseerde pensioenbenadering, stelt voor om vervroegde pensionering met 100% pensioen toe te staan voor de volgende beroepen:

Mijnwerkers
Luchtvaartpersoneel (vliegtuigpersoneel, piloten, enz.)
Arbeiders op zee
Spoorwegarbeiders
Artiesten, ballerina’s en trapezeartiesten
Stierenvechters
Brandweerlieden
Politie

De sociale zekerheid zal tegen 2025 ook andere beroepssectoren toestaan om vervroegd met pensioen te gaan.

Degenen die meer dan 36 jaar hebben gewerkt en overheidsbijdragen hebben betaald, kunnen op de leeftijd van 62 jaar en acht maanden gedeeltelijk vervroegd met pensioen gaan.

Terwijl het debat over de pensioengerechtigde leeftijd en pensioenen voortduurt, bestaat er hoop dat de recente stappen van de regerin, het verlenen van concessies aan bepaalde beroepen en het erkennen dat een one-size-fits-all aanpak niet werkt, tot verdere positieve veranderingen zullen leiden.

Hoewel de lat voor pensionering hoog blijft, kunnen deze kleine verschuivingen de komende jaren de weg vrijmaken voor een flexibeler en eerlijker beleid.

12. Wijzigingen aan het Spaanse pensioenstelsel vanaf 1 april 2025

12.1 Algemeen

Vanaf 1 april 2025 zal het Spaanse socialezekerheidsstelsel belangrijke wijzigingen doorvoeren die betrekking hebben op het gedeeltelijk, actief en uitgesteld pensioen.

Deze wijzigingen, naast de wijzigingen die in december 2024 zijn gemeld, zijn bedoeld om de compatibiliteit tussen pensioenen en werkgelegenheid te verbeteren, zodat meer mensen kunnen werken, als ze dat willen, terwijl ze nog steeds hun pensioen ontvangen.

Een van de meest opvallende hervormingen is die van het gedeeltelijk pensioen, zowel met als zonder vervangingscontract. De belangrijkste updates zijn:

Vervroegd gedeeltelijk pensioen is beschikbaar tot drie jaar voor de officiële pensioenleeftijd.
Werknemers die meer dan twee jaar vooruit werken, kunnen hun werkuren in het eerste jaar met 20-33 procent verminderen.
Tijdelijke werknemers kunnen nu worden ingehuurd als invalkrachten voor mensen die gedeeltelijk met pensioen zijn.
Het vervangende contract moet nu fulltime en vast zijn, en de vervangende werknemer moet ten minste twee jaar in de functie blijven nadat de gedeeltelijk gepensioneerde is afgetreden.
Werknemers die de standaardpensioenleeftijd bereiken, kunnen nu kiezen voor gedeeltelijk pensioen zonder vervangend contract, met werkurenverminderingen tussen 25 procent en 75 procent (voorheen vastgesteld op maximum 50 procent).

12.2 Actief pensioen in Spanje

Actief pensioen, waarmee gepensioneerden kunnen werken terwijl ze hun pensioen ontvangen, zal grote veranderingen ondergaan. Vanaf april 2025:

Gepensioneerden hoeven niet langer hun hele bijdragecarrière te hebben voltooid om in aanmerking te komen.
Actief pensioen kan nu worden gecombineerd met uitgestelde pensioenincentives, wat meer flexibiliteit biedt.

Het percentage pensioen dat is toegestaan tijdens het werken zal in de loop van de tijd geleidelijk toenemen:

1 jaar actief pensioen: 45 procent van het pensioen kan worden ontvangen.

2 jaar: 55 procent van het pensioen kan worden ontvangen.

3 jaar: 65 procent van het pensioen kan worden ontvangen.

Na 5 jaar: 100 procent van het pensioen kan worden ontvangen.

Deze hervorming is bedoeld om oudere werknemers aan te moedigen om op de arbeidsmarkt te blijven zonder financiële sancties, terwijl de overgang naar het volledig pensioen soepeler verloopt.

12.3 Uitgestelde pensionering in Spanje

De Spaanse overheid wijzigt ook de regels voor uitgestelde pensionering, waardoor werknemers hun pensionering kunnen uitstellen in ruil voor een hoger pensioen.

Vanaf april 2025 hoeven werknemers slechts zes maanden in het tweede jaar van hun uitstel bij te dragen om in aanmerking te komen voor financiële prikkels van de sociale zekerheid.
Voorheen was een volledig jaar bijdragen vereist om toegang te krijgen tot deze voordelen.
Deze aanpassing is bedoeld om meer werknemers aan te moedigen om hun pensionering uit te stellen, waardoor ze eerder toegang krijgen tot deze prikkels.

13. Uitbetaling van een Spaans pensioen in 14 termijnen

13.1 Wanneer is de pensioenbonus voor 2025 verschuldigd in Spanje?

Een Spaans pensioen wordt in 14 termijnen betaald, de eerste komt in juni en de tweede extra betaling is voorzien voor december.

Deze halfjaarlijkse bonus maakt deel uit van een al lang bestaand systeem in Spanje, waarbij gepensioneerden veertien betalingen per jaar ontvangen in plaats van twaalf. Het is niet bepaald een ‘geschenk’, meer een gesplitst systeem dat pensioenrechten in extra termijnen verdeelt. Maar voor velen voelt het als een goed getimede reddingslijn.

13.2 Hoeveel bedraagt de pensioenbonus voor 2025 in Spanje?

Dat hangt af van uw persoonlijke situatie. Niet elke gepensioneerde krijgt hetzelfde bedrag, maar hier is een ruwe indicatie van wat u in 2025 kunt verwachten:

Als u 65 jaar of ouder bent en een echtgenoot ten laste heeft, wordt uw totale jaarlijkse pensioen vastgesteld op € 15.786,40, wat betekent dat elke maandelijkse betaling, inclusief de bonus, ongeveer € 1.127,60 bedraagt.
Als u geen gezinsleden heeft, bedraagt uw jaartotaal € 12.241,60, of ongeveer € 874,40 per maand.
Gepensioneerden jonger dan 65 jaar kunnen afhankelijk van hun individuele omstandigheden tussen de € 10.824,80 en € 15.786,40 per jaar ontvangen.

Dus wanneer de bonus van juni aankomt, dan ontvangt u feitelijk een tweede volledig maandelijks pensioen, waardoor uw inkomen voor die maand wordt verdubbeld. Voor veel gepensioneerden gaat dit extra geld rechtstreeks naar essentiële zaken: huur, boodschappen, medische rekeningen of misschien gewoon iets leuks voor een keer.

13.3 Wie komt in Spanje niet in aanmerking voor de pensioenbonus 2025?

Er is een addertje onder het gras en het verrast mensen vaak. Als u een pensioen ontvangt vanwege een arbeidsongeval of een beroepsziekte, wordt uw betaling iets anders afgehandeld. In plaats van een eenmalige bonus in juni en december, wordt uw pensioen gelijkmatig verdeeld over twaalf maanden. Dat betekent dat u deze zomer geen “extra” uitkering ziet, maar maakt u zich geen zorgen: uw totale jaarinkomen is nog steeds hetzelfde.

Dit is allemaal vastgelegd in het systeem, maar het is gemakkelijk om te vergeten of te missen. Elk jaar vragen sommige mensen zich af waarom hun buurman een dubbele betaling kreeg en zij niet. Als uw pensioen gekoppeld is aan een arbeidsongeval, is dat waarschijnlijk de reden.

14. Kun je in Spanje echt twee pensioenen krijgen? Dit is wat ze je niet vertellen

14.1 Algemeen

Pensioenverhogingen in 2025 klinken fantastisch, maar als je overweegt om pensioenen te combineren, is het niet zo eenvoudig als het lijkt.

Woon je in Spanje en plan je je pensioen, of help je iemand in je omgeving om alles te regelen? Dan is er iets wat je moet weten: de overheid heeft de pensioenen voor 2025 opnieuw verhoogd. En hoewel dat goed nieuws is, roept het ook veel vragen op. De belangrijkste vraag? Kun je twee pensioenen tegelijk claimen?

Laten we eerlijk zijn, pensioenregels kunnen geestdodend zijn. Maar als je op deze betalingen rekent, is het de moeite waard om het goed te doen. Hier is een helder overzicht van wat er is veranderd, wie ervoor in aanmerking komt en waar je op moet letten voordat je probeert pensioenbetalingen te combineren.

14.2 Hoeveel stijgen de Spaanse pensioenen in 2025?

Dit jaar heeft Spanje de bijdragende pensioenen met 2,8 procent verhoogd en de niet bijdragende pensioenen met een royalere 9 procent. Dat betekent dat als u al een pensioen ontvangt, uw uitkeringen zijn gestegen wat, een welkome opsteker is, aangezien de prijzen overal nog steeds blijven stijgen.

Gemiddeld ontvangen mensen met een premievrij pensioen (dat is het pensioen waar u jarenlang in betaalt) nu ongeveer 1.309 € per maand. Als het een standaard ouderdomspensioen betreft, loopt dat bedrag op tot meer dan 1.500 €. Weduwen en weduwnaars ontvangen gemiddeld ongeveer 933 €.

Voor degenen die tijdens hun werkzame leven niet genoeg hebben betaald, of zelfs helemaal niet officieel hebben gewerkt, bedragen de premievrije pensioenen nu iets minder dan 7.906 € per jaar, uitgekeerd in 14 termijnen van ongeveer 569 €. Het is geen fortuin, maar voor velen een reddingslijn.

14.3 De twee belangrijkste pensioenvormen in Spanje begrijpen

Dus hier is het punt: niet elk pensioen werkt hetzelfde en niet iedereen kan er meer dan één krijgen.

Laten we beginnen met de bijdragepensioenen. Deze zijn gebaseerd op hoeveel en hoe lang u aan het systeem hebt bijgedragen. Om er een aan te vragen, moet u minimaal 15 jaar bijdragen, waarvan twee in de laatste 15 jaar vóór uw pensioen. Afhankelijk van uw situatie komt u mogelijk in aanmerking op 65-jarige leeftijd, of moet u wachten tot u, momenteel in 2025, 66,5 jaar bent.

Als u te maken heeft met een handicap of uw partner bent verloren, biedt het systeem ook andere soorten pensioenen aan zoals voor blijvende arbeidsongeschiktheid, weduwschap of zelfs wezenpensioen. Voor al deze pensioenen is een aanvraag vereist via het INSS (Instituto Nacional de la Seguridad Social). U zult een cita previa (afspraak) moeten maken en de juiste documenten moeten meenemen, tenzij u geen zin hebt om in cirkels te draaien.

Als u niet genoeg heeft bijgedragen om in aanmerking te komen, is er nog hoop. Daar komen premievrije pensioenen om de hoek kijken. Ze zijn bedoeld voor mensen in financiële nood die niet aan de standaard premieregels voldoen. U kunt er een krijgen vanaf 65 jaar, of vanaf 18 jaar als u een erkende handicap hebt (minimaal 65 procent).

Maar er zit een addertje onder het gras: uw inkomen moet lager zijn dan 7.905,80 € per jaar, en als u bij familie woont, telt hun inkomen ook mee. Deze pensioenen worden regionaal beheerd, of door IMSERSO in plaatsen zoals Ceuta en Melilla.

14.4 Kan men eigenlijk twee pensioenen combineren?

Het antwoord is: het hangt ervan af.

Over het algemeen kunt u geen twee pensioenen van hetzelfde stelsel ontvangen. Dus als u al een premievrij pensioen ontvangt, verwacht dan niet dat u er nog een kunt toevoegen, tenzij uw omstandigheden wat bijzonder zijn.

Er is echter één belangrijke uitzondering: u kunt een weduwenpensioen combineren met een ander premievrij pensioen, zoals een pensioen- of arbeidsongeschiktheidspensioen, zolang u voor beide in aanmerking komt. Dat is volkomen legaal en vrij gebruikelijk.

Bovendien, als u zowel in het algemene stelsel als als autónomo (zelfstandige) heeft gewerkt en aan beide een behoorlijke bijdrage heeft geleverd, kunt u mogelijk twee afzonderlijke premievrije pensioenen ontvangen, maar alleen als uw werkperiodes elkaar niet overlappen. Dat is belangrijk.

Aan de andere kant kun je geen twee premievrije pensioenen combineren. Als je recht hebt op zowel de pensioen- als de arbeidsongeschiktheidsvariant, zul je er één moeten kiezen. Geen dubbel werk.

14.5 Wat u moet doen voordat u een Spaans pensioen aanvraagt

Voordat u zich haast om iets aan te vragen, moet u uw documenten op orde hebben, de vereisten zorgvuldig controleren en, indien mogelijk, met iemand van uw lokale sociale zekerheidskantoor spreken. Hun website bevat veel nuttige informatie hoewel het niet de makkelijkste is om te gebruiken.

De kern van de zaak? Ja, pensioenen combineren is in sommige gevallen mogelijk, maar het is niet automatisch en als u het verkeerd doet, loopt u mogelijk de uitkering mis waar u recht op heeft. Als u het niet zeker weet, is het altijd de moeite waard om persoonlijk advies in te winnen.

Pensioen hoort met gemoedsrust te komen, niet met papierwerk. Dus een beetje voorbereiding nu kan u later veel stress besparen.

15. Vanaf 2026 komt er een nieuwe berekeningswijze van uw pensioen

Denkt u na over uw pensioen? Het Spaanse socialezekerheidsstelsel krijgt binnenkort een make-over en voor iedereen die vanaf 2026 met pensioen gaat, wordt de manier waarop uw pensioenuitkering wordt berekend een stuk flexibeler.

15.1 Je best verdienende jaren selecteren voor een hogere uitkering

Vanaf januari 2026 is het niet meer nodig om je laatste 25 jaar aan inkomsten op te tellen. In plaats daarvan kiest de Sociale Verzekeringsbank automatisch de meest gunstige formule uit twee verschillende opties. In gewone mensentaal wil dit zeggen, je kunt een hoger pensioen krijgen, vooral als je een paar moeilijke jaren hebt gehad op je carrièrefront.

Dus hoe werkt het? De eerste methode is de bekende: de Sociale Verzekeringsbank kijkt naar je laatste 25 jaar werk (dat zijn 300 maanden), telt je maandelijkse inkomsten op en berekent daar je pensioen op.

Maar hier zit de verandering die wordt ingevoerd. Een nieuwe optie laat ze je laagst verdienende jaren negeren. Voor personen die in 2026 gepensioneerd worden controleren ambtenaren je beste 302 maanden aan inkomsten uit de laatste 304 maanden (ongeveer 25 jaar) en delen dit door 352,33. Welke methode je ook het meeste geld oplevert, dat is de methode die je krijgt. Het idee is om de impact van werkloosheid, loopbaanonderbrekingen of inkomensdalingen te verzachten.

Deze aanpak van “kies je beste jaren” zal de komende tien jaar nog flexibeler worden. Tegen 2037 kun je je pensioen laten berekenen op basis van je beste 27 jaren van de afgelopen 29 waardoor je 2 slechtste jaren in feite helemaal verdwijnen.

15.2 Het gebeurt met een stapsgewijze overgang

Natuurlijk gebeuren deze veranderingen niet van de ene op de andere dag. De overgang naar het nieuwe systeem verloopt geleidelijk en loopt door tot 2044. Tussen 2026 en 2037 zal het aantal “beste maanden” dat in aanmerking wordt genomen, geleidelijk toenemen, waardoor mensen met een carrière met ups en downs meer speelruimte krijgen.

Na 2037 hebben gepensioneerden nog steeds beide opties: de oude methode (laatste 25 jaar) en de nieuwe formule voor “beste jaren”. Van 2041 tot 2043 wordt het nog specifieker, omdat u tot 26,5 jaar van uw topsalaris kunt gebruiken. Ten slotte zal iedereen vanaf 2044 zijn pensioen ontvangen op basis van de beste 27 jaar van de afgelopen 29 jaar, waarbij de slechtste twee jaar buiten beschouwing blijven.

15.3 Eerlijkere regels voor onregelmatige carrières

Waarom al die veranderingen? Het draait allemaal om eerlijkheid en het weerspiegelen van de moderne beroepsbevolking, aldus de Spaanse sociale zekerheid. Niet iedereen heeft een perfect, ononderbroken carrièrepad. Misschien heb je een periode werkloos geweest, tijd vrijgemaakt om voor je gezin te zorgen of vlak voor je pensioen een lager betaalde baan aangenomen. Onder de nieuwe regels wordt je pensioen niet door een paar slechte jaren naar beneden gehaald.

En maak je geen zorgen: je zult er geen verlies mee lijden. Het systeem past altijd de berekening toe die het meest gunstig voor je is. Het doel is ervoor te zorgen dat werknemers met carrièreonderbrekingen of onregelmatige werkpatronen niet worden benadeeld als het om hun pensioen gaat.

De online pensioensimulator van de Sociale Verzekeringsbank bevat de nieuwe dubbele berekeningsmethode al, zodat je kunt zien hoe je toekomstige pensioen eruit kan zien.

15.4 De impact van de nieuwe pensioenberekening in Spanje op jou

Kortom, deze hervorming zou veel toekomstige Spaanse gepensioneerden een betere deal kunnen opleveren. Als je een soepele loopbaan hebt gehad, is het verschil misschien klein. Maar als je periodes van een laag inkomen of werkloosheid hebt gehad, kan de mogelijkheid om je slechtst verdienende jaren te schrappen een groot verschil maken voor je maandelijkse pensioen.

Nu de Spaanse bevolking vergrijst en carrièrepaden minder voorspelbaar worden, moeten deze flexibele regels ervoor zorgen dat het pensioen voor iedereen net iets eerlijker wordt.

16. Het weduwenpensioen komt onder strengere controle in Spanje

Het Spaanse weduwenpensioen, de op één na hoogste uitkering van het land na pensionering, zal veel strenger gecontroleerd worden. De sociale zekerheid voert meer controles uit, vraagt om nieuw bewijs in lopende zaken en trekt betalingen in als niet aan alle criteria wordt voldaan.

Het gemiddelde weduwenpensioen bedraagt nu € 874 per maand, maar de autoriteiten hebben een duidelijke boodschap: informeer ons onmiddellijk over eventuele wijzigingen in uw persoonlijke omstandigheden, anders riskeert u sancties en nabetalingen.

16.1 Regels voor het weduwenpensioen: wie kan het verliezen en waarom

De aandacht is gericht op de burgerlijke staat, het samenwonen en de economische afhankelijkheid. Kortom, uw recht op dit pensioen kan worden ingetrokken als de wettelijke basis voor het pensioen niet meer bestaat, of nooit deugdelijk is aangetoond. De meest voorkomende valkuilen zijn:

Nieuw huwelijk of geregistreerd partnerschap (pareja de hecho) na het overlijden van de echtgeno(o)t(e), behalve in specifieke, nauwkeurig gedefinieerde gevallen in de wet.
Het ontbreken van een erkende wettelijke band of een langdurige samenwoning die nooit als pareja de hecho is geregistreerd waar de regels dat vereisen.
Het niet kunnen aantonen van een economische afhankelijkheid van de overledene waar dat bewijs nodig is om in aanmerking te komen.

Omdat de meeste ontvangers van dit pensioen vrouwen zijn, worden duizenden onder hen opnieuw gecontroleerd. Adviseurs melden een golf van vragen van aanvragers die ontdekken dat ze niet aan een voorwaarde voldoen of van wie de betalingen zijn opgeschort in afwachting van bewijs. Als ambtenaren onregelmatigheden ontdekken, kunnen ze terugbetaling eisen van ten onrechte ontvangen bedragen.

Een goede gewoonte is: houd een opgeruimd dossier bij. Verklaringen van padrón (woonplaats), inkomensverklaringen, kopieën van burgerlijke stand en documenten van geregistreerd partnerschap zijn de documenten waarmee de meeste geschillen snel worden opgelost.

16.2 Weduwenpensioen in Spanje: meld statuswijzigingen snel om terugvorderingen bij de INSS te voorkomen

De vuistregel is simpel: informeer de Sociale Verzekering direct als er iets verandert. Dat betekent:

U trouwt of laat een partner registreren.
U gaat samenwonen met een nieuwe partner, zelfs informeel.
Uw inkomen verandert aanzienlijk (nieuw werk, nieuwe uitkeringen of vermogen).

Vertragingen kunnen duur uitpakken. De autoriteiten hanteren strengere interpretaties en controleren vaker, en ze hebben de bevoegdheid om het pensioen op te schorten terwijl ze een zaak onderzoeken. Als ze later besluiten dat u niet had moeten worden uitbetaald, zullen ze het geld terugvragen. Door hen vroegtijdig op de hoogte te stellen, het beste met bijgevoegde documenten blijft u aan de regels voldoen en voorkomt u onaangename verrassingen.

16.3 Uw weduwenpensioen behouden met een nieuwe partner: de inkomenstoets uitgelegd

U kunt een nieuw gezin vormen en toch het weduwenpensioen behouden, maar alleen als u voldoet aan twee belangrijke economische drempels die bedoeld zijn om degenen te beschermen die echt afhankelijk zijn van de uitkering:

Uw weduwenpensioen moet ten minste 75 procent van uw totale jaarinkomen bedragen.
Uw gezamenlijke gezinsinkomen mag niet hoger zijn dan twee keer het Salario Mínimo Interprofesional (SMI).

Houd er rekening mee dat de huidige gemiddelde uitkering € 874 per maand bedraagt, dus bereken de bedragen voor uw situatie en houd bewijs bij de hand. Als u de limieten nadert, vraag dan uw lokale sociale zekerheidskantoor of een gekwalificeerde adviseur om de berekeningen te controleren voordat u uw woonsituatie wijzigt.

16.4 Weduwenpensioen in Spanje: belangrijke aandachtspunten voor aanvragers

Wees proactief. Meld onmiddellijk elk huwelijk, geregistreerd partnerschap of nieuwe samenwoning.
Bewaar bewijs. Bewaar padrón-certificaten, inkomensbewijzen en registratiedocumenten; er zal naar gevraagd worden.
Ken de drempels. De 75 procent persoonlijke-inkomensregel en het 2x SMI-huishoudplafond bepalen of de betalingen doorgaan wanneer u bij iemand intrekt.
Vraag het tijdig. Raadpleeg bij twijfel uw INSS-kantoor of een uitkeringsadviseur voordat u wijzigingen aanbrengt die uw recht op uitkering kunnen beïnvloeden.

De nieuwe Spaanse strenge maatregelen gaan niet zozeer om het betrappen van mensen, maar om het handhaven van regels die al lang gelden. Als u de sociale zekerheid op de hoogte houdt en aan de inkomenscriteria voldoet, zou uw pensioen veilig moeten blijven. Zo niet, dan kunt u vragen verwachten, en mogelijk een rekening.

17. Klaar om vervroegd met pensioen te gaan in Spanje? Dan zijn dit de papieren die je nodig hebt.

17.1 Alles wat je moet weten

Dus, je droomt ervan om je werk wat eerder op te geven en optimaal te genieten van het leven in Spanje. Misschien wil je meer tijd op de golfbaan doorbrengen, langere strandwandelingen maken of wil je gewoon een rustiger leven.

Vervroegd pensioen is voor velen een aantrekkelijk idee, maar als je het hier in Spanje wilt doen, ontkom je niet aan de administratieve rompslomp.

Laten we eerlijk zijn: de Spaanse administratie is niet altijd een fluitje van een cent, maar met een beetje voorbereiding en de juiste documenten kun je het een stuk minder pijnlijk maken.

17.2 Waarom zou je je druk maken om vervroegd pensioen?

Ten eerste, waarom zou je überhaupt overwegen om vervroegd pensioen te nemen? Voor velen draait het om gezondheid, werkstress of gewoon om de wens om van het leven te genieten terwijl je nog fit genoeg bent om de dingen te doen die je leuk vindt.

Spanje maakt het mogelijk om eerder met pensioen te gaan dan de gebruikelijke leeftijd, maar er zit een addertje onder het gras: je moet een paar officiële regels doorstaan en je krijgt mogelijk een lager pensioen. Toch is het voor veel mensen de afweging waard.

17.3 Hoe ziet de procedure er in de praktijk uit?

Zie het als solliciteren naar een groot nieuw avontuur (met een beetje administratie erbij). De Spaanse overheid wil er zeker van zijn dat je in aanmerking komt, dat je genoeg jaren hebt gewerkt en dat je echt klaar bent voor de volgende stap. Om dat te doen, moet je een aantal belangrijke documenten verzamelen. Dit is absoluut essentieel:

17.3.1 Stap één: Regel je identiteit

DNI of NIE: Als je Spaans bent, heb je al een DNI (Documento Nacional de Identidad). Voor de meeste expats is je NIE (ID Nummer voor buitenlanders) de gouden tip. Het is je identiteitsbewijs voor bijna alles in Spanje. Geen NIE? Regel dit dan eerst bij de nationale politie of de immigratiedienst, zonder kun je niet veel doen.

17.3.2 Stap twee: Bewijs je werkzame leven

Werkgeschiedenisrapport (Vida Laboral): Dit is het officiële verslag van je hele werkzame leven in Spanje. Het vermeldt elke baan, elke bijdrage en elk jaar dat u aan het systeem heeft bijgedragen. U kunt het online aanvragen bij de Sociale Zekerheid (Seguridad Social) en ja, het zal waarschijnlijk in het Spaans zijn, maar het is niet al te moeilijk te ontcijferen.

Bewijs van uw vorige werkgever: Vooral als u uw baan opzegt vanwege ontslag of de sluiting van uw bedrijf, heeft u een officieel document van uw vorige werkgever nodig. Dit bewijst dat u om de juiste redenen vertrekt en niet zomaar in een opwelling.

17.3.3 Stap drie: Controleer of u extra documenten nodig heeft

Afhankelijk van uw situatie heeft u mogelijk nog een paar documenten nodig:

Arbeidsongeschiktheidsverklaring: Als u vervroegd pensioen aanvraagt vanwege een handicap, heeft u een officieel bewijs nodig dat aantoont dat u minimaal 33% arbeidsongeschikt bent. Dit moet worden ondertekend door de bevoegde gezondheidsinstanties.

Werkloosheidsverklaring: Als uw vervroegd pensioen volgt op onvrijwillige werkloosheid (denk aan ontslag, niet uw eigen keuze), heeft u een verklaring nodig van SEPE, de openbare dienst voor arbeidsvoorziening. Hieruit blijkt dat u de vereiste periode werkloos bent geweest.

17.4 Essentiële tips voor een soepele aanvraag voor vervroegd pensioen

Laten we eerlijk zijn: zelfs de best georganiseerden onder ons kunnen in de problemen komen. Zo vermijdt u veelvoorkomende valkuilen:

Controleer alles dubbel: Het klinkt voor de hand liggend, maar fouten worden gemaakt. Zorg ervoor dat alle namen, datums en nummers in uw documenten overeenkomen. Als u een typefout ontdekt, laat die dan corrigeren voordat u uw aanvraag indient.

Bewaar kopieën van absoluut alles: De Spaanse bureaucratie is traag. Bewaar zowel papieren als digitale kopieën van elk document, voor het geval er iets verloren gaat (of op mysterieuze wijze in een zwart gat verdwijnt).

Wacht niet tot het laatste moment: Geef uzelf voldoende tijd. Als u een document mist, kan het weken duren om dit op te lossen, vooral in augustus, wanneer de helft van het land vakantie heeft.

Overweeg hulp te zoeken: Als u zich verloren voelt, aarzel dan niet om contact op te nemen met een gestor (een lokale administratief specialist) of een advocaat. Het brengt extra kosten met zich mee, maar soms is de gemoedsrust het waard, vooral bij officiële Spaanse formulieren.

17.5 Veelgestelde vragen

17.5.1 Wat als ik ook in andere landen heb gewerkt?

Als u elders in de EU heeft gewerkt, neem dan ook die gegevens mee. Spanje telt de tijd die u in andere EU-landen heeft gewerkt doorgaans mee voor uw totaal.

17.5.2 Kan ik online een aanvraag indienen?

Ja, het meeste kan online worden ingediend, maar u hebt dan wel een digitaal certificaat of een Cl@ve PIN (het officiële Spaanse systeem voor e-handtekeningen) nodig. Als dat verwarrend klinkt, kan het lokale kantoor van de Sociale Verzekeringen u helpen.

17.5.3 Hoe lang duurt het?

Dat hangt ervan af! Soms is het een paar weken, soms een paar maanden. Hoe eerder u een aanvraag indient, hoe beter.

Laat papierwerk uw plannen voor uw vervroegd pensioen niet in de weg staan

Vervroegd pensioen in Spanje is absoluut haalbaar, zelfs als het papierwerk in eerste instantie ontmoedigend lijkt. Organiseer alles, neem voldoende tijd en schroom niet om hulp te vragen als u die nodig hebt. Zodra alles geregeld is, kunt u eindelijk ontspannen en uitkijken naar die lange, zonnige dagen, zonder wekker.

Heeft u nog meer vragen? Ga langs bij uw lokale sociale zekerheidskantoor of vraag het aan een expat die het al eens heeft gedaan. Hoe eerder u begint, hoe sneller u uw voeten omhoog kunt leggen en kunt genieten van het goede leven.

18. Dit zouden de minimumpensioenen in Spanje zijn met de nieuwe verhoging in 2026

Funcas, de Spaanse stichting voor spaarbanken en een belangrijke financiële denktank, schat dat de Spaanse pensioenen in 2026 met 2,6% zullen stijgen. Dit is echter een prognose waarvoor nog gewacht wordt op de publicatie van de CPI-cijfers (consumentenprijsindex) voor november, die op 12 december worden gepubliceerd. De minimumbedragen voor premievrije pensioenen zouden als volgt kunnen zijn, als de 2,6% klopt.

Pensioen op 65-jarige leeftijd of ouder:

Met partner ten laste: € 16.196,85 per jaar
Zonder partner: € 12.559,88 per jaar
Met partner niet ten laste: € 11.922,12 per jaar

Pensioen jonger dan 65 jaar:

Met partner ten laste: € 16.196,85 per jaar
Zonder partner: € 11.749,75 per jaar
Met niet-afhankelijke partner: 11.106,24 euro per jaar

Pensioen op 65-jarige leeftijd of ouder vanwege ernstige arbeidsongeschiktheid:

Met afhankelijke partner: 24.293,83 euro per jaar
Zonder partner: 18.839,82 euro per jaar
Met niet-afhankelijke partner: 17.883,18 euro per jaar

Blijvende invaliditeit door ernstige handicap:

Met partner ten laste: 24.293,83 euro per jaar
Zonder partner: 18.839,82 euro per jaar
Met partner niet ten laste: 17.883,18 euro per jaar

Volledige of absolute invaliditeit van personen van 65 jaar en ouder:

Met partner ten laste: 16.196,85 euro per jaar
Zonder partner: 12.559,88 euro per jaar
Met partner niet ten laste: 11.922,12 euro per jaar

Totale invaliditeit van personen van 60 tot 64 jaar:

Met partner ten laste: 16.196,85 euro per jaar
Zonder partner: 11.749,75 euro per jaar
Met niet-afhankelijke echtgeno(o)t(e): 11.106,24 euro per jaar

Totale arbeidsongeschiktheid door een veelvoorkomende ziekte voor personen jonger dan 60 jaar:

Met partner ten laste: 9.259,03 euro per jaar
Zonder partner: 9.180,03 euro per jaar
Met partner die niet ten laste is: 9.259,03 euro per jaar

Uitkering gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid volgens de arbeidsongevallenregeling voor begunstigden van 65 jaar en ouder:

Met partner ten laste: 16.196,85 euro per jaar
Zonder partner: 11.922,12 euro per jaar
Met partner die niet ten laste is: 12.559,88 euro per jaar

Weduwe:

Met familieleden ten laste: 16.196,85 euro per jaar
uder dan 65 jaar of met een arbeidsongeschiktheid van 65% of meer: 12.559,88 euro per jaar
Begunstigden van 60 tot 64 jaar: 11.749,75 euro per jaar
Jonger dan 60 jaar zonder personen ten laste: 9.516,15 euro per jaar

Wezen:

Per begunstigde: 3.842,37 euro per jaar
Voor minderjarigen jonger dan 18 jaar met een handicap van 65% of meer: 7.552,59 euro per jaar
Bij volledige wees wordt het minimumbedrag verhoogd met 9.516,15 euro per jaar, indien van toepassing verdeeld over de begunstigden.

Wezenpensioen:

Alleenstaande begunstigde: 11.402,14 euro per jaar
Meerdere begunstigden: 19.220,78 euro per jaar, te verdelen over het aantal begunstigden

Voor familieleden:

Per begunstigde: € 3.842,37 per jaar

Indien er geen overlevende echtgeno(o)t(e) of wees is die een pensioen ontvangt:

Alleenstaande begunstigde van 65 jaar of ouder: € 9.279,14 per jaar
Alleenstaande begunstigde jonger dan 65 jaar: € 8.744,80 per jaar
Meerdere begunstigden: het minimumbedrag dat aan elke begunstigde wordt toegekend, wordt verhoogd met het bedrag dat voortvloeit uit de jaarlijkse pro rata van € 5.673,78 over het aantal begunstigden.

De toeslag voor het verkleinen van de genderkloof bedraagt in 2025 € 36,83 per maand.

Verblijven in Spanje