Verblijven in Spanje

1. Algemeen
2. Kenmerken
3. Afmetingen
4. Steken
5. Behandeling
6. Gastronomie

1. Algemeen

Zee-egels zijn een klasse van de stam der stekelhuidigen. Zij leven in elke zee tot zelfs op 2.500 meter diepte. Momenteel zijn er 950 soorten bekend.

2. Kenmerken

Zee-egels zijn meestal min of meer bolvormig, hartvormig of schijfvormig en hebben een onderstandige mond. Ze hebben een hard pantser dat meestal bedekt is met stekels. Het pantser bestaat uit kleine plaatjes waarop zich knobbels bevinden waarop de stekels beweegbaar zijn vastgehecht door middel van een kogelgewricht.

De stekels dienen bij vele soorten voor de voortbeweging. Sommige soorten graven zich in met behulp van de stekels. De stekels hebben ook een beschermende functie. Enkele soorten kunnen zelfs gif uitstoten. Tussen de stekels bevinden zich kortgesteelde, uiteenlopende pedicellariën. Deze dienen ook voor de verdediging en voor het schoonhouden van de huid.

3. Afmetingen

Een zee-egel is meestal 3 tot 10 cm in doorsnede. De kleinste zee-egel (Echinocyamus scaber) wordt 6 mm, de grootste (Sperosoma giganteum) bereikt een schaaldoorsnede van 36 cm.

4. Steken

Zee-egels vinden we aan rotsachtige kusten, zowel aan de kant als in het dieper water. Aanraking met zijn stekels geeft pijn, een branderig gevoel, rode uitslag en afhankelijk van de soort nog andere symptomen.

Zo spuiten vuuregels zoals de Asthenosoma varium, Asthenosoma intermedium en de Areosoma een gif in. Het gif bevat glicoiden, serotonine en een stof gelijkaardig aan acetylcholine. Dit gif kan soms, naast een hevige pijn, gevoelloosheid van het ledemaat veroorzaken en een spierverlamming veroorzaken. Tot de stekels verwijderd zijn gaat de vergiftiging verder en  verergert de ziekte.

In het geval van de zee-egel met de Latijnse naam Centrostephanus longispinus, een eetbare variëteit, zijn er een aantal gevallen bekend van vergiftiging na het nuttigen van de geslachtsklieren of van de eitjes. Het lijkt er echter op dat de vergiftiging voorkomt uit de algen die de zee-egels eten.

5. Behandeling

De behandeling na een steek bestaat er in om de stekels(s) met behulp van en gesteriliseerde naald of pincet te verwijderen, de wonde te reinigen en ze moet ontsmet worden. In het geval de stekel niet gemakkelijk kan verwijderd worden moet men het gebied rond de wonde zacht maken met lauw water en zout. Is het nu nog niet mogelijk om de stekel te verwijderen moet er chirurgisch ingegrepen worden. Het is wenselijk om een inenting tegen tetanus te krijgen.

6. Gastronomie

De geslachtsklieren van de zee-egel zijn een gastronomische traktatie in verschillende delen van de wereld waaronder Spanje en Frankrijk in Europa, Korea en Japan in Azië, en Chili, Panama en Peru in Amerika.

In Spanje is het zeer populair in het Baskenland, Asturië (waar zij oricios heten), Cádiz, Catalonië, de regio Valencië, Balearen, Canarische Eilanden en Galicië. Men eet ze in het seizoen (januari tot maart) en dat kan zowel gekookt als rauw. Verder maakt men ook nog kaviaar van zee-egels, paté van zee-egels en men gebruikt zij in roerei, soepen, sausen, rijstgerechten en met pasta.