Verblijven in Spanje

1. Algemeen
2. Hoe werkt de vermogensbelasting in Spanje?
3. Hoe wordt het nettovermogen bepaald?
4. Wie is onderworpen aan de vermogensbelasting?
5. Hoe worden bezittingen gewaardeerd om de vermogensbelasting te berekenen?
6. Een verhaal met komen en gaan
7. Wat is opgenomen in uw eigendommen?
8. De autonome gemeenschappen regelen de vermogensbelasting
9. Hoeveel bedraagt de vermogensbelasting in Spanje?
10. Toepasselijk recht
11. Belangrijke wijzigingen
12. Zal Spanje de trend van het afschaffen van deze belasting volgen?

1. Algemeen

De vermogensbelasting belast de waarde van de bezittingen van individuen en is nog steeds een van de belangrijkste belastingcijfers in Spanje. De mondiale trend beweegt zich in de richting van de afschaffing ervan, en daarom is het een van de meest controversiële belastingen. Belastingen zijn nog een extra uitgave waarmee rekening moet worden gehouden bij het bepalen van het gezinsbudget. Het kennen en plannen van belastingverplichtingen is dus essentieel om onvoorziene gebeurtenissen te voorkomen die de financiële gezondheid in gevaar kunnen brengen.

De vermogensbelasting heeft de afgelopen jaren veel stof doen opwaaien. Ondanks dat het een zeldzaam gegeven is in andere buitenlandse belastingstelsels, blijft het in Spanje geldig en actueel.

Het is een belasting met komen en gaan in de recente geschiedenis. De vermogensbelasting is formeel in voege gekomen in 1977 en het was toen een tijdelijke belasting. De belasting werd opgeschort op 1 januari 2008 en dat wil zeggen dat de belasting ten allen tijde terug in voege kan komen.

Dat gebeurde dan ook met het Koninklijk Besluit 13/2011 van 16 september 2011. Vanaf 2012 komt de wet terug in voege met een tijdelijk karakter voor twee jaar. Momenteel wedden talloze experts op de definitieve uitbanning ervan, maar de waarheid is dat het maar heel weinig mensen treft en dat de inkomsten nogal residuaal zijn.

2. Hoe werkt de vermogensbelasting in Spanje?

De vermogensbelasting in Spanje belast het nettovermogen van individuen, dat wordt berekend als de waarde van de bezittingen van de belastingbetaler na aftrek van al hun verplichtingen, dat wil zeggen hun schulden, per 31 december van elk jaar. Het wordt aangegeven in dezelfde periode waarin de aangifte inkomstenbelasting wordt ingediend, tussen april en juni van elk boekjaar.

3. Hoe wordt het nettovermogen bepaald?

Volgens de Belastingdienst is het nettovermogen het algebraïsche verschil tussen het bedrag aan brutovermogen (de totale waarde van de niet-vrijgestelde bezittingen) en alle aftrekbare schulden. In de vermogensbelastingwetgeving zijn regels vastgelegd voor de waardering van verschillende bezittingen of rechten, en voor welke schulden wel of niet aftrekbaar zijn.

4. Wie is onderworpen aan de vermogensbelasting?

In de praktijk is het een belasting die gereserveerd is voor grote fortuinen, aangezien de wetgeving een algemene vrijstelling van € 700.000 instelt. Bovendien is de gewone verblijfplaats uitgesloten van de belastingberekening, tot een maximum van € 300.000, evenals bezittingen die nationaal erfgoed of van cultureel belang zijn.

Er bestaat een uitzondering op deze algemene regel, aangezien belastingbetalers wier brutovermogen (dat wil zeggen zonder rekening te houden met schulden of gewone verblijfplaats) meer dan twee miljoen euro bedraagt, ook de vermogensbelastingaangifte moeten indienen.

Volgens de laatste gegevens van de Belastingdienst voor 2022 treft de vermogensbelasting in totaal slechts 230.365 belastingbetalers in Spanje, waarvan iets meer dan de helft hun fiscale woonplaats heeft in Catalonië, de Valenciaanse Gemeenschap en de Gemeenschap van Madrid.

5. Hoe worden bezittingen gewaardeerd om de vermogensbelasting te berekenen?

Hoewel het relatief eenvoudig is om de waarde van aandelen, een beleggingsfonds of geld op een betaalrekening te kennen, wordt de berekening gecompliceerd doordat meer illiquide activa (moeilijk om snel te kopen of verkopen) zoals een huis, grond of een auto erbij worden betrokken.

Met het oog hierop bepaalt artikel 10 van wet 19/1991 van 6 juni betreffende de vermogensbelasting, in het geval van deze activa waarvan de waardering niet wordt ondersteund door een georganiseerde markt, zoals het geval is voor onroerend goed, dat de waarde het maximum zal zijn tussen de kadastrale waarde, de aankoopwaarde van de woning en de door de Administratie voor andere belastingen geverifieerde waarde.

Ook moet er rekening mee worden gehouden dat pensioenregelingen geen deel uitmaken van de belastbare grondslag van de Vermogensbelasting en dus ook niet door deze belasting worden belast.

6. Een verhaal met komen en gaan

De vermogensbelasting is altijd ter discussie geweest. Zonder verder te gaan, werd in 2014 in een rapport, opgesteld door de commissie van deskundigen voor de hervorming van het Spaanse belastingstelsel, onder leiding van Manuel Lagares, de definitieve afschaffing ervan overwogen. De belangrijkste reden: het vermijden van dubbel werk en inefficiëntie bij de toepassing ervan en het garanderen van de overheersing van de beginselen van evenredigheid en non-discriminatie.

Momenteel is de vermogensbelasting echter nog steeds actief in Spanje, in een andere trend dan de meeste Europese landen, die al hebben gekozen voor de gehele of gedeeltelijke afschaffing ervan.

7. Wat is opgenomen in uw eigendommen?

De belasting wordt geheven op al uw goederen die in uw bezit zijn op 31 december van elk jaar:

1. Roerende goederen
2. Beroepsactiviteiten
3. Banktegoeden
4. Verzekeringen en tijdelijke inkomensbronnen
5. Luxe goederen zoals juwelen, bontjassen, jachten, vliegtuigen
6. Kunstwerken en antiek
7. Inkomsten uit intellectuele rechten, voorrechten, administratieve concessies
8. Contractuele opties en de rest van economische rechten

8. De autonome gemeenschappen regelen de vermogensbelasting

Sinds de invoering van de vermogensbelasting in 1977 werd de regeling ervan overgedragen aan de autonome gemeenschappen. Om deze reden worden verschillende belastingen betaald, afhankelijk van de woonplaats van de belastingbetaler.

Autonome regio’s zijn bevoegd in de volgende gevallen:

1. Vrijstelling van belasting
2. Inhoudingen en fiscale kortingen
3. Geheven belasting

Sommige autonome regio’s, vooral die geregeerd worden door de Partido Popular, hebben aangekondigd een korting van 100 % te geven op deze belasting. Er moet dus geen vermogensbelasting in deze regio betaald worden.

Dankzij dit systeem heeft elke regio zijn eigen bevoegdheden om de vereisten en belastingen vast te stellen die zij passend acht. Er bestaat een staatsregeling die een reeks grondslagen vastlegt die voor alle gemeenschappen gelden. Daarin worden de belastingen op de belastinggrondslag vastgesteld voor het geval de Autonome Gemeenschap haar eigen belastingtarieven niet toepast. Vanaf mei 2022 zijn ze als volgt:

Van	Tot
0	167.129,45 €	0,2%
167.129,45 €	334.252,88 €	0,3%
334.252,88 €	668.499,75 €	0,5%
668.499,75 €	1.336.999,51 €	0,9%
1.336.999,51 €	2.673.999,01 €	1,3%
2.673.999,01 €	5.347.998,03 €	1,7%
5.347.998,03 €	10.695.996,06 €	2,1%
10.695.996,06 €	en verder	3,5%

Omdat het een regionale belasting is, is de belastingkaart zeer verschillend tussen gemeenschappen, zoals het geval is met andere belastingen die naar de regio’s worden overgedragen, zoals de successie- en schenkingsbelasting. Zo stelt de Gemeenschap van Madrid, die de grootste activa in Spanje concentreert, een bonus van 100% vast. Dat wil zeggen dat belastingbetalers hun nettowaarde moeten aangeven, maar zij betalen niets. Catalonië heeft op zijn beurt tarieven die variëren tussen 0,21% en 2,7%.

9. Hoeveel bedraagt de vermogensbelasting in Spanje?

De overgrote meerderheid van de Spaanse belastingbetalers is vrijgesteld van het indienen van de vermogensbelasting. In 2019, het laatste jaar waarin de Belastingdienst statistieken aanbiedt, zijn er slechts 212.284 aangiften ingediend voor een gemiddeld nettobedrag van bijna 3,5 miljoen euro.

In totaal ontving de Schatkist dat jaar iets minder dan 1.200 miljoen euro uit de vermogensbelasting, wat slechts 0,5% vertegenwoordigt van de totale inning van de Spaanse staatskas. Om deze gegevens in perspectief te plaatsen: de personenbelasting in datzelfde jaar in totaal 86,892 miljoen euro en de BTW 71,538 miljoen euro.

Deze collectie is de afgelopen twintig jaar niet veel anders geweest. Met uitzondering van de jaren 2007 en 2008, toen de belastinginkomsten omhoogschoten in lijn met de economische groei, en de jaren 2009 tot 2011, de jaren waarin de belasting werd afgeschaft, is de inning vergelijkbaar geweest en residuaal vergeleken met de rest van de belastingen.

10. Toepasselijk recht

• Als fiscaal resident: het toepasselijk recht dat standaard is is dat van de autonome regio waar u resident bent. Staatsrecht komt enkel in voege wanneer het uitdrukkelijk uitgesloten is door de regio.
• Als niet-resident: men is dan gebonden door de algemene nationale wetgeving. Bijzondere bepalingen van de autonome regio’s zijn niet van toepassing op u.

In dit artikel verwijzen we naar de nationale wetgeving en die is van toepassing voor de niet-residenten. Voor de residenten is het afhankelijk van de autonome regio waarin men woonachtig is.

11. Belangrijke wijzigingen

De belangrijkste wijziging sedert de vermogensbelasting terug in voege kwam is het nultarief. Samen met de herinvoering van de wet is er nu een vrijstelling op de eerste 700.000 euro waar de wet vroeger een nultarief voorzag tot de eerste 108.000 euro. Dit komt er op neer dat de eerste 700.000 euro vrijgesteld zijn van deze belasting en dat is zowel voor residenten als voor niet residenten.

Dit is een welkome verandering omdat vroeger enkel residenten konden genieten van een vrijstelling wat in feite niet eerlijk was.

Deze vrijstelling is geldig voor elke belastingplichtige en dat betekend dat een gehuwd echtpaar een vrijstelling heeft van 1.400.000 euro.

Daarnaast hebben binnenlandse belastingplichtigen recht op meer kortingen. Residenten mogen hun woning waarin zij hun hoofdverblijfplaats hebben en waarvan zij het bewijs kunnen leveren in mindering brengen voor een waarde van 300.000 euro. De waarde die men in aanmerking neemt is de hoogste van de volgende drie:

1. “Kadastrale waarde” (deze waarde staat op uw IBI ontvangstbewijs)
2. Taxatiewaarde aangenomen door de belastingdienst
3. De prijs door u betaald op de aankoopakte

Een resident gehuwd koppel die samen een woning bezitten kunnen hun niet belastbaar vermogen verhogen met dit bedrag. Nemen we het bovenstaande als voorbeeld dan kan een resident gehuwd koppel een belastingvrijstelling krijgen tot 2.000.000 euro.

Niet-residenten kunnen niet genieten van deze maatregel omdat hun woonplaats niet hier in Spanje is en zij genieten dus enkel van de belastingkorting van 1.400.000 euro. Niet residenten kunnen volgens de wet een wettelijk vertegenwoordiger hun belastingaangifte laten invullen.

12. Zal Spanje de trend van het afschaffen van deze belasting volgen?

Hoewel de vermogensbelasting nog steeds zeer relevant is in Spanje, is de mondiale trend in de richting van de afschaffing ervan. Daarom is het niet vreemd dat ook veel stemmen pleiten voor de onderdrukking ervan. Is er een kans dat dit in de toekomst gebeurt?

Voor Luis del Amo, technisch secretaris van de REAF van de Algemene Raad van Economen, is het antwoord niet duidelijk. “Aan de ene kant zou het gemakkelijk zijn om bevestigend te antwoorden, omdat het redelijk lijkt als deze belasting in dat gebied vrijwel niet aanwezig is. Sommige auteurs zijn echter al geruime tijd van mening dat een belasting die rijkdom belast, kan dienen als aanvulling op de progressiviteit die de personenbelasting bij sommige belastingbetalers met hoge bezittingen niet teweegbrengt.”

Het feit dat er verschillende gevoeligheden bestaan in de autonome gemeenschappen, die uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor hun wetgeving, maakt de definitieve afschaffing ervan ingewikkelder, aangezien er ook verschillende meningen bestaan.

Het debat zal de komende jaren op tafel blijven liggen. Voorlopig zal deze belasting in Spanje nog steeds worden toegepast, hoewel de meerderheid van de belastingbetalers niet eens weet welke gevolgen deze voor hen heeft.