Verblijven in Spanje

1. Algemeen
2. De lijst met aandoeningen
3. Andere factoren om rekening mee te houden met betrekking tot aandoeningen die het autorijden belemmeren
4. Tips voor bestuurders met medische aandoeningen

1. Algemeen

In 2025 werden de regels van de Spaanse Directie-Generaal Verkeer (DGT) aangepast met nieuwe beperkingen voor het verkrijgen en verlengen van rijbewijzen. Deze aanpassingen zijn gericht op het verbeteren van de verkeersveiligheid voor zowel bestuurders als voetgangers, door ervoor te zorgen dat alleen mensen met de juiste fysieke en mentale capaciteit mogen rijden.

De maatregelen zullen ook de medische aandoeningen specificeren die iemand beletten te rijden, met als doel de risico’s op de weg te verminderen en verantwoord rijgedrag te garanderen.

Bij deze controle wordt zowel gekeken naar de fysieke als de mentale capaciteiten van de bestuurder, en dan vooral bij 65-plussers waarvoor een aantal aandoeningen op een lijst zijn opgenomen waarmee zij niet meer mogen rijden. Ook jongere mensen mogen dan niet meer rijden maar zij worden niet specifiek gecontroleerd.

Om geschikt te zijn als bestuurder is het noodzakelijk om alle zintuigen 100% paraat te hebben achter het stuur. Sommige medicijnen kunnen de vaardigheden beïnvloeden en als remmers werken, waardoor bepaalde medische aandoeningen niet verenigbaar zijn met het besturen van een voertuig.

De DGT waarschuwt vooral voor de gevolgen van het rijden met bepaalde aandoeningen, waarvan sommige vaker voorkomen dan men denkt. Sommige symptomen of medicijnen vormen een risico achter het stuur en kunnen een ongeval veroorzaken.

De DGT heeft een lijst opgesteld die is gepubliceerd in het BOE (Spaans Staatsblad) van aandoeningen die conflicteren met het rijden en een belemmering kunnen vormen voor het behalen of verlengen van het rijbewijs, ongeacht of men ouder is dan 65 jaar of niet. Het gaat hierbij dus niet uitsluitend om aandoeningen die bij ouderen voorkomen.

2. De lijst met aandoeningen

2.1 Dementie en angststoornissen

Dementie en angststoornissen hebben een aanzienlijke impact op het vermogen om veilig te rijden. Bij dementie is er sprake van een geleidelijke afname van cognitieve functies, wat het autorijden riskant kan maken. Angststoornissen kunnen leiden tot paniekaanvallen of overmatige bezorgdheid tijdens het rijden, waardoor de concentratie en reactiesnelheid afnemen.

2.2 Persoonlijkheidsstoornissen en depressie

Voor deze mensen zijn somberheid en moedeloosheid vanzelfsprekende eigenschappen. De negatieve wolk zweeft niet boven hen, maar zit helemaal van binnen. Ze kunnen zich vaak geen aaneengesloten periode herinneren waarin ze zich goed of positief voelden. Daardoor heeft dit een invloed op hun rijvaardigheid. Deze aandoeningen kunnen het gedrag, de emoties en de cognitieve functies beïnvloeden, wat kan leiden tot onvoorspelbaar of risicovol rijgedrag.

2.3 Slaapstoornissen en obsessief-compulsieve stoornis

Slaapstoornissen, zoals slaapapneu, kunnen leiden tot overmatige slaperigheid overdag, wat een ernstig risico vormt voor de verkeersveiligheid. De obsessief-compulsieve stoornis (OCS) kan leiden tot dwanghandelingen of -gedachten die de aandacht van de bestuurder kunnen afleiden. Deze mensen zijn obsessief bezig met controle.

2.4 Alzheimer en Parkinson

Alzheimer en Parkinson zijn twee van de meest voorkomende neurodegeneratieve aandoeningen die de rijvaardigheid ernstig kunnen beïnvloeden. Bij deze ziekten is er sprake van een progressieve achteruitgang van hersenfuncties, wat directe gevolgen heeft voor de vaardigheden die nodig zijn om veilig te kunnen rijden.

2.5 Amyotrofe laterale sclerose (ALS) en andere motorische aandoeningen

Door ALS raken de zenuwen die je spieren aansturen steeds verder beschadigd. Door de ziekte vallen er steeds meer van je spieren uit. Dit zorgt voor allerlei problemen met bewegen en uiteindelijk voor verlamming waardoor men niet meer op een veilige manier een wagen kan besturen.

2.6 Vasculaire aandoeningen en aneurysma’s

Vasculaire problemen, zoals aneurysma’s van grote bloedvaten, vormen een aanzienlijk risico voor plotselinge medische noodsituaties tijdens het rijden. Deze aandoeningen kunnen leiden tot acute complicaties die de bestuurder onmiddellijk kunnen uitschakelen. Als een aneurysma barst, ontstaat er een bloeding in de ruimte tussen schedel en hersenen

2.7 Hartritmestoornissen en acuut myocardinfarct

Hartritmestoornissen en een doorgemaakt hartinfarct kunnen de rijvaardigheid ernstig beïnvloeden. Deze aandoeningen kunnen leiden tot plotselinge bewusteloosheid of verminderde concentratie, wat gevaarlijke situaties op de weg kan veroorzaken.

2.8 Hartklepprothesen en pacemakers

Het is mogelijk om te blijven autorijden met een hartklepprothese of pacemaker, zolang je regelmatig medische controles ondergaat en een stabiele gezondheidstoestand hebt.

2.9 Implanteerbare cardioverter-defibrillator (ICD)

Een ICD is een apparaat dat wordt geïmplanteerd bij patiënten met een hoog risico op levensbedreigende hartritmestoornissen.

2.10 Epilepsie en andere aanvalstoornissen

Epilepsie is een van de meest bekende neurologische aandoeningen die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden. Aanvallen kunnen leiden tot bewustzijnsverlies of verminderde controle over het voertuig, wat ernstige ongevallen kan veroorzaken.

2.11 Transient Ischemic Attack (TIA) en beroerte

Een TIA of beroerte kan blijvende gevolgen hebben voor de rijvaardigheid, zelfs na herstel. Deze aandoeningen kunnen leiden tot verminderde motorische vaardigheden, cognitieve problemen of visuele beperkingen. Een TIA of VIA is een neurologische aanduiding voor een bepaalde gebeurtenis in het centraal zenuwstelsel. De bloeddoorstroming van een deel van de hersenen wordt even onderbroken door een niet nader gespecificeerde oorzaak maar de verschijnselen die dit teweegbrengt zijn binnen 24 uur geheel verdwenen

2.12 Narcolepsie en andere slaapstoornissen

Goed zicht is essentieel voor veilig autorijden. Aandoeningen zoals gevorderd glaucoom, ernstige diabetische retinopathie of een aanzienlijk verlies van het gezichtsveld kunnen de verlenging van een rijbewijs belemmeren. De Spaanse Directie-Generaal Verkeer (DGT) stelt dat bestuurders met zichtproblemen die niet adequaat gecorrigeerd kunnen worden met lenzen of andere behandelingen, geen rijbewijs kunnen verkrijgen of verlengen.

2.13 Schildklieraandoeningen

Zowel een over- als onderactieve schildklier kan de rijvaardigheid beïnvloeden. Deze aandoeningen kunnen leiden tot vermoeidheid, concentratieproblemen en veranderingen in reactietijd. Voor beide aandoeningen geldt dat een stabiele behandeling en regelmatige controles essentieel zijn voor veilige deelname aan het verkeer.

2.14 Diabetes mellitus

Diabetes is een ziekte die, indien niet goed behandeld, ernstige hypoglykemie kan veroorzaken, waardoor de reactietijd en concentratie van een bestuurder worden belemmerd. Volgens de Spaanse verkeersdienst (DGT) worden rijbewijzen van bestuurders die regelmatig hypoglykemische episodes ervaren zonder zich daarvan bewust te zijn, niet verlengd.

2.15 Ziekte van Addison en Cushing

De ziekte van Addison (bijnierinsufficiëntie) en het Cushing-syndroom (overmatige productie van cortisol) kunnen beide de rijvaardigheid beïnvloeden door symptomen zoals vermoeidheid, duizeligheid en stemmingswisselingen.

3. Andere factoren om rekening mee te houden met betrekking tot aandoeningen die het autorijden belemmeren

Naast specifieke aandoeningen beoordeelt de DGT (Spaanse Directie-Generaal Verkeer) ook het gebruik van bepaalde medicijnen die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden. De bijwerkingen van sommige medicijnen, zoals slaapmiddelen, antipsychotica en bepaalde sterke pijnstillers, kunnen de veiligheid achter het stuur in gevaar brengen en het gebruik ervan kan een reden zijn om uw rijbewijs niet te verlengen.

4. Tips voor bestuurders met medische aandoeningen

• Raadpleeg regelmatig uw arts: Ga regelmatig naar uw arts voor controle en volg de aanbevelingen van zorgverleners om uw aandoening goed te behandelen.
• Wees u bewust van de effecten van uw medicijnen: Controleer of de medicijnen die u gebruikt uw rijvaardigheid beïnvloeden. Bespreek met uw arts hoe u uw behandeling indien nodig kunt aanpassen.
• Werk mee aan de medische keuringen van de DGT: Bij de verlenging van uw rijbewijs vereist de DGT specifieke tests om uw rijvaardigheid te beoordelen. Zorg ervoor dat u goed voorbereid bent op deze keuringen.
• Overweeg alternatieve vervoersmogelijkheden: Als uw medische toestand het verlengen van uw rijbewijs onmogelijk maakt, onderzoek dan andere vervoersopties, zoals openbaar vervoer, particuliere vervoersdiensten of elektrische fietsen.