Verblijven in Spanje

1. De gerechtsdeurwaarder
2. De gerechtsarts
3. De volksjury

1. De gerechtsdeurwaarder

1.1 Algemeen

De gerechtsdeurwaarder is onder andere belast met het oproepen van mensen om voor de rechtbank te verschijnen en met het uitvoeren van de vonnissen. Zowel aan het begin als aan het einde van de procedure is een taak weggelegd voor de deurwaarder.

Als de gedaagde niet op de hoogte wordt gebracht van de dagvaarding dan kan het proces niet gevoerd worden. Dit is om te voorkomen dat iemand bij verstek wordt veroordeeld, zonder de kans te hebben gehad om zich te verdedigen en aan het einde van de procedure wil de winnende partij natuurlijk dan het vonnis wordt uitgevoerd. Ook hier is een rol weggelegd voor de deurwaarder, dit is zo in België en in Nederland maar hoe is het in Spanje geregeld?

1.2 Het belang van de betekening van de dagvaarding

Net als in België/Nederland is het voor het goede verloop van de procedure een vereiste dat de dagvaarding aan de gedaagde wordt betekend. Alleen zo wordt de gedaagde in staat gesteld om zijn belangen te verdedigen. Dit is een grondrecht dat zowel in internationale verdragen als in de Spaanse grondwet wordt erkend. Als vervolgens de gedaagde besluit om niet op de rechtzitting te verschijnen dan loopt hij de kans om bij verstek veroordeeld te worden maar dat is dan zijn vrijwillige keuze. De vraag die dan rijst is hoe de betekening moet gebeuren om een geldige gerechtelijke procedure te komen.

1.3 De Post of een ambtenaar van de rechtbank?

De betekening van de dagvaarding, en andere gerechtelijke beschikkingen, aan de gedaagde is een taak van de gerechtelijk secretaris die bij elke rechtbank werkzaam is. Deze kan onder andere aan de gedaagde een aangetekende brief of telegram sturen. Is de gedaagde niet aanwezig op het door de eiser opgegeven adres dan kan de secretaris een ambtenaar sturen. Deze ambtenaar kan gemakkelijker onderzoeken waarom de gedaagde zich niet heeft laten betekenen. Hij zal kijken of de naam op de postbus staat, hij kan gemakkelijk informatie aan de buren vragen en hij kan rondkijken of er tekenen van leven zijn op het opgegeven adres.

Blijkt uit ander bewijsmateriaal dat het adres correct is, zoals een inschrijving in de gemeente of een verklaring van de belastingdienst, dan kan de secretaris na enkele pogingen overgaan tot publicatie in enkele dagbladen. De kans is dan groot dat de procedure bij verstek wordt gevoerd. Dit heeft voordelen want de eiser zal in principe gelijk krijgen maar er zijn ook nadelen aan. Een eventuele uitvoering van het vonnis zal weer dezelfde problemen al bij het betekenen opleveren. Gaat het om niet betaalde alimentatie of om een bepaald bedrag dan is de uitvoering gemakkelijk. Er wordt beslag gelegd op bankrekeningen, salarissen, bezittingen enz. Maar wat als het een vonnis is in verband met de bezoekregeling tussen de vader en de kinderen? Als de moeder weigert om mee te werken en men de dagvaarding en het vonnis niet kan betekenen wordt het uitvoeren van het vonnis een lastige zaak.

1.4 Belangrijkste functies van de gerechtsdeurwaarder (en hun huidige equivalent):

• Uitvoering van gerechtelijke bevelen: Voert ontruimingen, beslagleggingen en andere maatregelen uit die geweld of fysieke uitvoering vereisen.
• Betekening van processtukken: Bezorgt dagvaardingen, kennisgevingen en gerechtelijke documenten aan de partijen.
• Handhaving van de orde: Zorgt voor discipline en respect in de rechtszalen.
• Openbare-orde-plicht: Geeft officieel getuigenis af van de procedures die zij uitvoeren.
• Politiefuncties: Zowel in hun historische als huidige rol hebben zij de bevoegdheden van een gerechtelijk politieagent om uitspraken te handhaven.

2. De Spaanse gerechtsdokter

2.1 Algemeen

Als we het woord “gerechtsdokter” of in het Spaans “ médico forense” horen dan denken we onmiddellijk aan een dokter die moord en doodslag mee onderzoekt maar niets is minder waar.

Uiteraard gaat het bij de gerechtsdokter meestal om ernstige zaken maar het is niet noodzakelijk dat er een misdrijf gepleegd is. Men gaat ook na een ongeval bij een gerechtsdokter.

2.2 Verkeersongeval

De meeste mensen die een afspraak hebben met een gerechtsdokter komen daar na een verkeersongeval en er kunnen zich vaak lange rijen wachtenden voor zijn kantoor op de rechtbank vormen.

Om te bepalen welke letsels precies overblijven en hoe lang een slachtoffer niet heeft kunnen werken of zijn dagelijkse taken niet heeft kunnen uitvoeren is een gerechtsdokter een sleutelfiguur.

2.3 Bewijsstukken

Bij een bezoek aan de gerechtsdokter is het belangrijk alle bewijsstukken mee te nemen, zowel de originele stukken als een fotokopie van het hele dossier. Dan gaat het vooral over medische stukken van de behandeling door uw eigen arts, specialist of ziekenhuis. Ook attesten van revalidatie en psychiatrie zijn belangrijk. Het gaat om letsels, mogelijkheid of onmogelijkheid om normaal te kunnen functioneren en dit zowel lichamelijk als geestelijk. Morele schade is uiteraard ook belangrijk en wordt vaak na een ongeval vergoed.

2.4 Berekening van de schadevergoeding

Voor de berekening van de schadevergoeding moeten verschillende factoren in beschouwing worden genomen. Uiteraard de ernst van de letsels, de medische kosten en het aantal dagen dat u na het ongeval niet kon werken. Het is ook mogelijk dat u terug aan de slag gaat maar nog niet volledig genezen bent. Jammer genoeg worden sommige slachtoffers zelfs nooit meer helemaal de oude.

2.5 Normaal functioneren

De centrale vraag bij de gerechtsdokter is of iemand weer normaal kan functioneren of niet. Normaal functioneren betekent dat alles opnieuw even goed gaat als vroeger dat het slachtoffer precies op dezelfde manier zijn leven kan leiden zonder klachten. Let wel, we hebben het hier niet alleen over betaald werk. Iemand kan normaal functioneren op zijn werk, bv een kantoorjob, maar ten gevolge van het ongeval kan hij niet meer sporten of met de kinderen spelen. Het is dus belangrijk om met alle functies van het dagelijks leven rekening te houden.

2.6 Sleutelfiguur bij de rechtszaak

Zoals gezegd is de gerechtsdokter bij een rechtszaak een sleutelfiguur. Daarom is het belangrijk om het bezoek aan deze dokter grondig voor te bereiden. Men moet alle beschikbare bewijsstukken meenemen en men precies kunnen uitleggen waaruit de klachten bestaan en welke activiteiten u niet meer kan uitvoeren.

Dat is zo bij een verkeersongeval maar ook bij een arbeidsongeval, bij een rechtszaak wegens medische fouten en uiteraard bij geweldmisdrijven. Bij het bezoek aan de gerechtsdokter raden wij u aan om u te laten vergezellen door een advocaat en indien nodig door een tolk.

3. De jury

3.1 Overzicht

De rechtspraak met een jury is sinds 1995 in Spanje in voege gekomen om bepaalde criminele feiten te bestraffen.

Een jury bestaat uit negen leden en een voorzitter. Juryleden ontvangen een vergoeding.

Indien men wordt verkozen om deel uit te maken van een jury is het een verplichting om deel uit te maken van deze jury. Juryleden worden vrijgesteld van hun werk tijdens het proces.

3. 2 Wettelijke vereisten om jurylid te worden

Om jurylid te worden moet men:

• De Spaanse nationaliteit hebben en ouder dan 18.
• Kunnen lezen en schrijven.
• Uw politieke rechten hebben.
• Ingeschreven zijn in een van de gemeentes van de provincie waar het misdrijf gepleegd is.
• De geestelijke en lichamelijke kwaliteit hebben om de taak uit te voeren.

Veroordeeld voor misdrijven en personen die opgesloten zijn komen niet in aanmerking voor de taak.

3.3 Wie kan vrijgesteld worden als jurylid?

Sommige personen kunnen vrijgesteld worden van deze dienst als zij aan de volgende voorwaarden voldoen::

• Ouder zijn dan 65 jaar
• Reeds jurylid geweest tijdens de laatste 4 jaar.
• In het buitenland wonen.
• Beroepsmilitair zijn
• Wegens familiale redenen: indien er grote moeilijkheden in het gezin kunnen optreden
• Indien men een belangrijk werk uitvoert voor het algemeen welzijn.

3.4 Welke misdrijven komen voor een volksjury?

In Spanje komen enkel de volgende zaken voor een volksjury:

• Strafbare feiten die gepleegd werden door ambtenaren in functie.
• Strafbare feiten tegen het milieu.
• Misdrijven tegen personen: moord, vadermoord…
• Fraude met publieke gelden

De misdrijven komen niet voor een jury wanneer het Audiencia Nacional (een uitzonderlijk hoog gerechtshof in Spanje) het proces behandeld.

3.5 Het aanwijzen van de juryleden

Een lijst met kandidaten voor een jury wordt alle twee jaar opgemaakt. Elke kandidaat wordt hiervan op de hoogte gebracht en daarna heeft iedereen het recht om binnen de eerste 15 dagen van november geschrapt te worden.

Alle personen op de lijst kunnen opgeroepen worden om als jurylid in een gerechtshof te zitten vanaf de eerste januari van het volgend jaar.

30 dagen voor de rechtszaak worden de juryleden gekozen door middel van een loterij. Zij krijgen informatie over hun rechten en plichten als jurylid. Ook op dit moment kan men een vrijstelling vragen om niet te zetelen als jurylid.

3.6 . Het proces

Een jury behandeld specifieke misdrijven, afhankelijk van de voorziene strafmaat.

De beklaagde moet verdedigd worden door een advocaat.

Een groep van 20 mogelijke juryleden wordt gekozen en van deze groep worden er 9 juryleden en 2 vervangers gekozen. Zowel de aanklager als de verdediging mogen een kandidaat weigeren.

Vervolgens hoort de rechter de verklaringen van beide kanten. De Openbare Aanklager en de advocaat voor de klager komen eerst aan bod en zij worden gevolgd door de advocaat van de verdediging. Deze laatste advocaat kan vragen om de zaak te seponeren.

Juryleden worden beboet indien zij hun taak als jurylid niet opnemen.

Alle bewijsstukken in de rechtszaak staan ter beschikking van de juryleden.

De jury beraadslaagd in het geheim en geen enkel jurylid mag ontbreken tijdens de stemming.

De jury zegt enkel of de beklaagde schuldig of onschuldig is en de rechter spreekt de straf uit.

3.7 Beroep

De aangeklaagde kan in beroep gaan bij het Regionale Hoog Gerechtshof. Is de aangeklaagde nog niet tevreden over de uitspraak dan kan hij nog in beroep gaan bij het Hoog Gerechtshof.