Verblijven in Spanje

1. Algemeen
2. Een kort overzicht van de Spaanse sociale zekerheid
3. Voornaamste voordelen
4. Werkloosheid
5. De werkloosheidsuitkering
6. Bijstandsuitkering
7. Minimum inkomen
8. Werkloosheidsuitkering voor zelfstandigen

1. Algemeen

Als werkzoekende dient men zich in te schrijven bij het Servicio Público de Empleo Estatal (SEPE) van de provincie waar u woont: sepe.es.

Indien u een werkloosheidsvergoeding ontvangt in België, dan kan u deze gedurende 3 maanden in Spanje verder blijven ontvangen.

Om hiervoor in aanmerking te komen dient u zich voor uw vertrek bij de RVA aan te bieden voor het formulier U2, het voormalige formulier 303/3. Vervolgens dient u zich binnen de 7 dagen na aankomst bij het SEPE in te schrijven.

Indien u binnen de 3 maanden geen werk heeft gevonden dan kan u uw werkloosheidsvergoeding in België terug ontvangen, op voorwaarde dat u vóór het einde van de 3 maanden naar België terug keert.

Men kan reeds in België of Nederland op zoek gaan naar werk. Kijk op de website van EURES, een Europese site met internationale werk aanbiedingen.

Dus als we alles even op een rijtje zetten om een job te zoeken:

• INEM, de Spaanse nationale dienst voor tewerkstelling
• De tewerkstellingsdiensten van de Autonome Regio’s
• Interim kantoren
• De media, alle dagbladen hebben een rubriek met jobaanbiedingen, kijk vooral in de zondag editie. Op RTVE gaat van maandag tot vrijdag een programma ‘trabaja con nosotros” met job aanbiedingen.
• Kijk op het internet, veel bedrijven hebben hun job aanbiedingen op hun website staan
• Netwerken, een van de meest populaire vormen van job zoeken

2. Een kort overzicht van de Spaanse sociale zekerheid

De werkloosheidsvergoeding is een onderdeel van de sociale zekerheid en de Spaanse Grondwet bepaalt dat de overheden een openbaar systeem moeten inrichten dat open staat voor alle inwoners.

De Spaanse sociale zekerheid dekt alle Spanjaarden die in Spanje wonen en er hun arbeidsactiviteiten uitvoeren maar ook buitenlanders die in Spanje woonachtig zijn maken deel uit van het openbare systeem. De dekking is ook geldig voor de inwonende gezinsleden van de verzekerde.

De Spaanse sociale zekerheid kent twee verschillende stelsels:

• Het algemene stelsel of het stelsel voor de werknemer: de bijdrage voor de sociale zekerheid wordt gezamenlijk door de werkgever en de werknemer betaalt.
• Het stelsel voor de zelfstandige: de zelfstandige is verantwoordelijk voor de betaling van het totale bedrag en hij kan kiezen tussen een minimum en maximum bedrag.

Werknemer en werkgever betalen gezamenlijk aan de sociale zekerheid maar de werkgever betaalt het grootste deel en hij is verantwoordelijk voor alle formaliteiten.

De bijdrage die werknemers en werkgevers gezamenlijk betalen ligt hoger dan de bijdrage die zelfstandigen betalen.

Verdragen tussen Spanje en de landen van de Europese Unie en de Verenigde Staten bepalen dat immigranten uit deze landen voor een beperkte tijd aangesloten blijven bij de sociale zekerheid uit hun thuisland.

De bijdrage aan de Spaanse sociale zekerheid moet betaalt worden vanaf het moment dat men begint te werken en niet vanaf het moment dat men ingeschreven is.

3. Voornaamste voordelen

De Spaanse sociale zekerheid omvat voordelen zoals gezondheidszorg (ziekte en moederschap), arbeidsongevallen, werkloosheid, pensioen, invaliditeit en overlijden.

4. Werkloosheid

Werklozen in Spanje hebben recht op een vergoeding als zij aan de sociale zekerheid hebben bijgedragen. Daarom moeten zij minimum 360 dagen gewerkt hebben tijdens de laatste 6 jaar.

Het bedrag dat de werkloze zal ontvangen is afhankelijk van de bijdrage die zij betaalt hebben tijdens de laatste 180 dagen. Er is een minimum en een maximum bedrag voorzien dat zij kunnen ontvangen.

Men kan een werkloosheidsvergoeding krijgen voor een maximum periode van 2 jaar maar dat is op voorwaarde dat men 6 jaar gewerkt heeft.

Je moet wel recht hebben om een vergoeding ontvangen en daarom mag je zelf geen ontslag genomen hebben.

Buitenlanders die een werkloosheidsvergoeding ontvangen verliezen dit recht als zij terug naar hun thuisland gaan.

5. De werkloosheidsuitkering

De uitkering zal tijdens het eerste jaar hoger zijn en de eerste 180 dagen compatibel zijn met een baan zonder verlies van uitkering. Dat is dus goed nieuws voor de mensen die werkloos zijn en afhankelijk zijn van een uitkering.

De hervorming verhoogt de huidige € 480 per maand werkloosheidsuitkering naar € 570 gedurende de eerste zes maanden (95% van deIndicador Público de Renta de Efectos Múltiples of IPREM) en € 540 per maand gedurende de volgende zes maanden (90% van de IPREM). Daarna gaat het terug naar 80% van de IPREM tot het maximum van 30 maanden, afhankelijk van leeftijd, familieomstandigheden en de duur van de opgebruikte uitkering.

Deze bedragen zijn gebaseerd op de huidige IPREM van € 600 per maand. Als de IPREM stijgt, stijgt ook de uitkering. De nieuwe bedragen gelden alleen voor nieuwe begunstigden, niet voor degenen die al een uitkering hadden.

De hervorming breidt de werkloosheidsuitkering ook uit naar personen onder de 45 jaar zonder gezinslasten (ongeveer 150.000 personen) en seizoenarbeiders buiten Andalusië en Extremadura (ongeveer 250.000 personen), alsook grensarbeiders van Ceuta en Melilla.

De minister van Arbeid heeft de hervorming van het werkloosheidssubsidie geprezen als een bijzonder feministische maatregel. Meer dan de helft van de ontvangers van het subsidie zijn vrouwen, en de meeste ontvangers zijn ouder dan 55 jaar. De hervorming richt zich met name op deze groepen, die vaak moeilijk aan een baan kunnen komen.

6. Bijstandsuitkering

Als je werkloosheidsuitkering (prestacion por desempleo) op is en je nog steeds geen werk hebt gevonden, kun je mogelijk in aanmerking komen voor een bijstandsuitkering (subsidio por desempleo). Deze bedraagt ongeveer € 480 per maand, een bedrag dat ongeveer één miljoen Spanjaarden ontvangt. De voorwaarden voor een bijstandsuitkering zijn:

• Je hebt geen recht meer op een werkloosheidsuitkering
• Je inkomen is lager dan 75% van het minimumloon
• Je vermogen is lager dan bepaalde grenzen
• Je staat ingeschreven bij de arbeidsvoorzieningsinstantie en zoekt actief naar werk

7. Minimum inkomen

Spanje kent ook een minimum inkomensregeling. Dit is bedoeld voor huishoudens die onder een bepaald inkomensniveau leven en extra financiële steun nodig hebben. De belangrijkste voorwaarden zijn:

• Je inkomen en vermogen zijn lager dan vastgestelde grenzen
• Je woont legaal in Spanje

De minimuminkomensregeling voorziet in aanvullende uitkeringen tot € 1.134 per maand voor een alleenstaande in 2024. Voor meerpersoonshuishoudens gelden hogere bedragen.

8. Werkloosheidsuitkering voor zelfstandigen

In 2024 kunnen zelfstandig ondernemers in Spanje een beroep doen op een werkloosheidsuitkering bij het staken van hun activiteiten. Deze uitkering heet de ‘prestación por cese de actividad’, oftewel de uitkering bij stopzetting van activiteiten. Hieronder worden de belangrijkste eisen en kenmerken van deze uitkering besproken.

Zelfstandigen (autonómos) in Spanje zijn verplicht om sociale premies te betalen, die bijdragen aan verschillende sociale zekerheidsstelsels. Deze premies dekken ziektekostenverzekering, pensioenbijdragen, werkloosheidsuitkeringen en andere sociale voordelen. Het bedrag dat zelfstandigen moeten betalen, hangt af van hun inkomen en de gekozen socialezekerheidsregeling.

De premies worden berekend op basis van het belastbaar inkomen van de zelfstandige en kunnen variëren afhankelijk van de sector waarin zij actief zijn. Het is belangrijk op te merken dat zelfstandigen in Spanje vaak hogere premies betalen dan werknemers in loondienst, aangezien zij zelf verantwoordelijk zijn voor het volledige bedrag aan sociale premies.

Voor veel zelfstandigen kan dit een aanzienlijke financiële last vormen, met name in de beginfase van hun onderneming. Het is daarom essentieel voor zelfstandigen om zich bewust te zijn van deze verplichtingen en zich goed te laten informeren over de kosten en regelingen met betrekking tot sociale premies in Spanje. Voordeel is dat startende zelfstandigen de eerste twee jaar een gereduceerd tarief hebben en in sommige autonome regio’s zelfs niets bijdragen.

8.1 Eisen aanvraag werkloosheidsuitkering

Om de uitkering aan te vragen moeten zelfstandigen voldoen aan een aantal eisen:

1. Aangesloten zijn bij het bijzondere stelsel voor zelfstandigen (‘Régimen Especial de Trabajadores por Cuenta Propia o Autónomos’).
2. Een minimale periode actief zijn geweest als zelfstandige en hiervoor premies hebben betaald. De minimale periode is afhankelijk van het aantal jaren dat is bijgedragen:

• 12 maanden in de laatste 24 maanden, bij 2 jaar bijdrage
• 18 maanden in de laatste 36 maanden, bij 3 jaar bijdrage
• 24 maanden in de laatste 48 maanden, bij 4 jaar of meer bijdrage

1. Daadwerkelijk gestopt zijn met de activiteiten en zich beschikbaar stellen voor de arbeidsmarkt.
2. Niet de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt.
3. Premies voor sociale zekerheid op orde hebben (of binnen 30 dagen voldoen).

8.2 Verplichtingen

Tijdens het ontvangen van de uitkering moeten zelfstandigen:

Beschikbaar blijven voor de arbeidsmarkt.

• Meewerken aan opleidingen en begeleiding naar werk.
• Regelmatig bewijzen dat ze actief op zoek zijn naar werk.

Het niet voldoen aan deze verplichtingen kan leiden tot sancties of beëindiging van de uitkering.

8.3 Redenen voor aanvraag

Er zijn twee categorieën redenen waarvoor de uitkering kan worden aangevraagd:

• Economische, technische, productieve of organisatorische redenen, zoals in het geval bij:
• Verlies van meer dan 10% van de inkomsten in een jaar (na het eerste jaar).
• Gedwongen inning van schulden van meer dan 30% van de inkomsten.
• Faillissement dat de activiteiten onmogelijk maakt.
• Overmacht zoals brand of overstroming die de activiteiten tijdelijk of definitief onmogelijk maakt.