1. Algemeen
2. Nieuwe regels voor voetgangers van kracht vanaf oktober
3. Wandelen in het donker? Zichtbaarheid is belangrijk
4. Grote verandering voor groepen die op de weg lopen
5. Kunnen voetgangers een boete krijgen?
6. Waarom bewoners van het platteland hierop moeten letten

1. Algemeen

Bewoners van het Spaanse platteland die regelmatig langs wegen zonder voetpad moeten lopen, worden eraan herinnerd om de regels te controleren vóór oktober, wanneer in heel Spanje een ingrijpend pakket aan verkeersveiligheidsmaatregelen van kracht wordt.

De nieuwe Spaanse verkeersregels gaan in op 1 oktober 2026 en brengen veranderingen met zich mee voor automobilisten, fietsers, motorrijders, gebruikers van elektrische steps en zelfs voetgangers. De hervorming is bedoeld om kwetsbare verkeersdeelnemers beter te beschermen; voetgangers zijn specifiek in de nieuwe regels opgenomen.

Voor bewoners van landelijke gebieden zijn deze wijzigingen bijzonder relevant. Een wandeling naar het dichtstbijzijnde dorp, de bar, de bushalte of de buren kan betekenen dat men een smalle weg moet delen met auto’s, vaak zonder voetpad, straatverlichting of zelfs maar een degelijke vluchtstrook.

2. Nieuwe regels voor voetgangers van kracht vanaf oktober

Voor mensen die op de rijbaan lopen omdat er geen bruikbaar voetpad of voetgangersgebied is, gelden vanaf 1 oktober duidelijk omschreven verplichtingen.

Volgens de nieuwe regels kunnen voetgangers door de Guardia Civil of de lokale politie worden beboet als zij:

• Niet gebruik maken van de berm aan de linkerzijde (in de looprichting) wanneer er geen bruikbaar voetpad is, maar wel een bruikbare berm aanwezig is.
• Bij gebrek aan een bruikbare berm niet op de rijbaan lopen, waarbij ze zo ver mogelijk bij het gemotoriseerde verkeer vandaan moeten blijven.
• Op de berm of de rijbaan niet achter elkaar lopen, maar naast elkaar.
• Alleen in uitzonderlijke gevallen naar de rechterkant uitwijken, wanneer veiligheidsredenen dit rechtvaardigen.
• Bij het duwen of trekken van een fiets, bromfiets, VMP (licht elektrisch voertuig) of soortgelijk voertuig niet de overzijde, de rechterkant, gebruiken.
• Als groep voetgangers onder leiding van een begeleider niet aan de rechterkant lopen. (De groepsgrootte moet nog door de DGT worden vastgesteld; dit wordt in september verwacht. De wet spreekt vooralsnog van “elke groep voetgangers onder leiding van een persoon” die aan de rechterkant moet lopen.)
• Stoppen op de rijbaan of in de berm terwijl er een vluchtheuvel, voetgangersgebied of andere geschikte plek beschikbaar is.
• Niet opzij gaan wanneer een ambulance, politieauto, brandweerwagen of ander voorrangsvoertuig met zwaailicht of sirene nadert.

Aan de linkerkant lopen is dus niet langer slechts een kwestie van gezond verstand en veiligheid (zodat voetgangers tegemoetkomend verkeer kunnen zien aankomen). Het wordt nu onderdeel van de Spaanse verkeersregels, waarbij de nieuwe formulering van oktober de eisen specificeert en niet-naleving beboetbaar maakt.

3. Wandelen in het donker? Zichtbaarheid is belangrijk

Wie na zonsondergang langs een weg tussen steden of dorpen wandelt, moet extra aandacht besteden aan zichtbaarheid.

Vanaf 1 oktober moeten voetgangers die tussen zonsondergang en zonsopgang,of bij slechte zichtomstandigheden door weer of omgeving, gebruikmaken van de rijbaan of de vluchtstrook, beschikken over ten minste één goedgekeurd lichtgevend of reflecterend hulpmiddel. Dit moet voor naderende bestuurders zichtbaar zijn vanaf een afstand van minstens 150 meter. De DGT, de overheidsinstantie die deze regels opstelt, zal naar verwachting in september een lijst met goedgekeurde reflecterende uitrusting publiceren.

4.. Grote verandering voor groepen die op de weg lopen

Voor groepen gelden aanvullende eisen. Wanneer groepen onder de omstandigheden waarop de regels van toepassing zijn wandelen, dan moeten zij verlichting voeren aan de zijde die naar het midden van de weg is gericht: wit of geel licht naar voren en rood licht naar achteren. Ja, u leest het goed. Een groep die bijvoorbeeld vanuit een bijvoorbeeld woonwijk loopt en geen gebruik kan maken van een voetpad, zal in de toekomst verlichting moeten meenemen.

Sommige van deze regels zijn niet nieuw. De wijzigingen die in oktober ingaan, zouden ten onrechte de indruk kunnen wekken dat Spanje voetgangers plotseling voorschrijft hoe ze op landelijke wegen moeten lopen. Dat zou een verkeerd beeld geven. Spanje verplicht voetgangers buiten de bebouwde kom al om zoveel mogelijk aan de linkerkant van de weg te lopen, en bestaande richtlijnen van de DGT schrijven voor dat voetgangers op de weg gebruikmaken van de vluchtstrook, indien aanwezig.

’s Nachts of bij slecht zicht moeten voetgangers op de rijbaan of vluchtstrook nu al een goedgekeurd lichtgevend of reflecterend element dragen.

5. Kunnen voetgangers een boete krijgen?

Ja. Voetgangers vallen niet buiten de Spaanse verkeerswetgeving enkel omdat ze geen voertuig besturen. Eerdere berichtgeving hieromtrent heeft al gewezen op situaties waarin voetgangers beboet kunnen worden, zoals bij het verkeerd oversteken van wegen, het lopen op autosnelwegen (autopistas of autovías) en het niet naleven van specifieke voorschriften voor voetgangers.

De hoogte van de boete hangt af van de overtreding en de omstandigheden; wandelaars moeten er dus niet van uitgaan dat verkeersregels alleen voor bestuurders gelden.

Politieagenten die belast zijn met verkeershandhaving, waaronder de Guardia Civil en de relevante lokale politiekorpsen, zijn bevoegd om verkeersregels te handhaven. Dit betekent dat voetgangers de wijzigingen van oktober serieus moeten nemen, in plaats van aan te nemen dat handhaving alleen op automobilisten van toepassing is.

6. Waarom bewoners van het platteland hierop moeten letten

Wonen op het Spaanse platteland kan de regels voor voetgangers ingewikkelder maken dan wandelen in een stadscentrum. Het kan zijn dat er voor de deur geen trottoir is en dat men te maken heeft met een smalle weg waar auto’s rijden die aanzienlijk sneller gaan dan stapvoets. Sommige wegen hebben bochten, onoverzichtelijke hoeken, onkruid, slechte verlichting of weinig ruimte tussen de rijbaan en nabijgelegen muren.

De Spaanse verkeersdienst (DGT) benadrukt in haar adviezen hoe belangrijk zichtbaarheid is, vooral omdat de snelheden van voetgangers en voertuigen zo sterk uiteenlopen. Uit eerder onderzoek van de DGT is gebleken dat een zeer groot deel van de voetgangers die ’s nachts op buitenwegen om het leven kwamen, geen reflecterende kleding droeg.

Voor iedereen die in een woonwijk op het platteland of op een finca woont, is de praktische boodschap simpel. Als er geen trottoir is en u op de weg moet lopen, weet dan aan welke kant u moet lopen en zorg dat u zichtbaar bent.

Begin oktober wordt een heel pakket aan nieuwe regels en richtlijnen ingevoerd voor voetgangers, automobilisten, fietsers en motorrijders, allemaal bedoeld om de veiligheid op de Spaanse wegen te verbeteren. Dit is het moment om ervoor te zorgen dat we allemaal goed op de hoogte zijn.